Soru

Zorluk: Zor17. ve 18. Yüzyıl Divan Edebiyatı Şairleri

Edebiyat araştırmacısı Ahmet ile Bülent, 17. ve 18. yüzyıl Divan şiirindeki yönelimler üzerine bir çalışma yapmaktadırlar. Çalışma sırasında şu iki beyit üzerinde dururlar:

I. Beyit:
*Biz arâyiş-i rûy-ı suhanı reng-i edâdan bulduk*
*Gencîne-i ma'nîyi lafz-ı kûtâhtan bulduk*

II. Beyit:
*Haddeden geçmiş edâlar yakışır kāmetine*
*Mest-i nâzım kim büyütdü böyle bî-pervâ seni*

Ahmet, I. Beyit için şu değerlendirmeyi yapar:
"Bu beyitte şair; süslü, sanatlı söyleyiş yerine iç ses ve derin hayallere dayalı yeni bir söyleyiş tarzını benimsemiştir. Az sözle derin anlamlar ifade etmeyi amaçlayan bu akım, Türk edebiyatında 17. yüzyılda [Şair I] ile başlamış, 18. yüzyılda ise [Şair II] ile en olgun seviyesine ulaşmıştır."

Bülent ise II. Beyit için şu değerlendirmeyi yapar:
"Burada ise günlük hayatın canlılığını, somut sevgilinin güzelliğini ve konuşma dilinin doğallığını şiire taşıyan bir yönelim hâkimdir. Bu akımın 18. yüzyıldaki en b��yük temsilcisi olan [Şair III], divan şiirinde şarkı türünün en önemli ismi olmuş ve mahallileşme akımını zirveye taşımıştır."

Buna göre diyalogda boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

  1. A
    Nef'î - Şeyh Galip - Enderunlu Fazıl
  2. B
    Nabî - Koca Ragıp Paşa - Nedim
  3. Nailî - Şeyh Galip - NedimCevap
  4. D
    Nailî - Neşatî - Enderunlu Fazıl
  5. E
    Nef'î - Nabî - Şeyh Galip

Cevap

Nailî - Şeyh Galip - Nedim üçlüsünün yer aldığı seçenektir.
I. Beyit, Türk edebiyatında Sebk-i Hindi (Hint üslubu) akımının manifesto niteliğindeki dizeleridir. Bu akım 17. yüzyılda Nailî ile başlamış, 18. yüzyılda Şeyh Galip ile en olgun düzeyine erişmiştir. II. Beyit ise Nedim'in mahallileşme akımını yansıtan ünlü bir gazelinden alınmıştır. Nedim, 18. yüzyılda mahallileşme akımının ve şarkı türünün en büyük ustasıdır. Dolayısıyla sırasıyla Nailî, Şeyh Galip ve Nedim isimleri boşlukları doğru şekilde tamamlar.

Adım Adım Çözüm

1
I. Beyit'in dil ve üslup özelliklerini incelemek.
Beyitte geçen 'arâyiş-i rûy-ı suhan' (sözün yüzünün süsü) ve 'gencîne-i ma'nî' (anlam hazinesi) gibi tamlamalar ve az sözle derin anlam ifade etme (lafz-ı kûtâh - ma'nî-i dırâz) gayesi, Sebk-i Hindi akımına işaret eder. Bu akımın 17. yüzyıldaki öncüsü Nailî, 18. yüzyıldaki en büyük temsilcisi ise Şeyh Galip'tir.
Şairlerin edebi akımlarını ve yüzyıllarını tespit etmek.
2
II. Beyit'in dil ve üslup özelliklerini incelemek.
Beyitte geçen somut güzellik tasvirleri, akıcı üslup ve konuşma diline yakın eda, mahallileşme akımına işaret eder. Bu akımın 18. yüzyıldaki en büyük temsilcisi ve şarkı türünün divan edebiyatındaki en önemli ismi Nedim'dir.
Mahallileşme akımının temsilcisini ve şarkı türüyle özdeşleşen şairi bulmak.
3
Bulguları birleştirerek şairleri doğru sırayla eşleştirmek.
[Şair I] yerine Nailî, [Şair II] yerine Şeyh Galip ve [Şair III] yerine Nedim gelmelidir.
Soru kökündeki boşlukları doğru şekilde doldurmak.

Anahtar Kavram

17. ve 18. Yüzyıl Divan Şairlerinin Edebi Akımları ve Özellikleri
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla