Examkin

Soru

Zorluk: OrtaÇok Basamaklı (Mekanizmalı) Tepkimelerde Hız

Çok basamaklı (mekanizmalı) bir kimyasal tepkimenin basamaklarına ait bazı deneysel gözlemler şu şekildedir:

* I. Basamak: Sıcaklık artışının hız sabitine (kk) olan etkisi diğer basamaklara göre en düşüktür.
* II. Basamak: Aynı sıcaklıkta aktifleşmiş kompleks oluşturabilecek molekül sayısı, I. basamaktakinden az, III. basamaktakinden fazladır.
* III. Basamak: Tepkimenin hız bağıntısı bu basamağın reaktiflerine göre yazılmaktadır.

Buna göre, bu tepkimenin basamaklarının ileri aktifleşme enerjilerinin (EaiE_{ai}) büyükten küçüğe doğru sıralaması aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 1III. Basamak
  2. 2II. Basamak
  3. 3I. Basamak

Cevap

İleri aktifleşme enerjilerinin büyükten küçüğe doğru sıralaması III, II, I şeklindedir.
Aktifleşme enerjisi (EaiE_{ai}) tepkimenin yavaşlığı ve sıcaklığa duyarlılığı ile doğrudan ilişkilidir. Sıcaklığın hız sabitine etkisi en az olan I. basamak en küçük aktifleşme enerjisine sahiptir. Hız bağıntısını belirleyen III. basamak (yavaş basamak) en yüksek aktifleşme enerjisine sahiptir. II. basamak ise aktifleşmiş kompleks oluşturabilecek molekül sayısı bakımından bu ikisinin arasında kaldığından, EaiE_{ai} değeri de bu iki basamağın arasında yer alır. Bu bilgiler ışığında ileri aktifleşme enerjilerinin büyükten küçüğe doğru sıralaması III, II, I şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

1
I. basamağın aktifleşme enerjisini yorumlama
I. basamağın ileri aktifleşme enerjisi (Eai(I)E_{ai}(\text{I})) en küçüktür.
Arrhenius bağıntısına göre, aktifleşme enerjisi küçük olan tepkimelerin hız sabitleri sıcaklık değişiminden daha az etkilenir.
2
III. basamağın aktifleşme enerjisini yorumlama
III. basamağın ileri aktifleşme enerjisi (Eai(III)E_{ai}(\text{III})) en büyüktür.
Mekanizmalı tepkimelerde hızı belirleyen yavaş basamaktır. Yavaş basamağın engeli (aktifleşme enerjisi) en yüksektir.
3
II. basamağın aktifleşme enerjisini konumlandırma
II. basamağın aktifleşme enerjisi diğer iki basamağın arasındadır (Eai(III)>Eai(II)>Eai(I)E_{ai}(\text{III}) > E_{ai}(\text{II}) > E_{ai}(\text{I})).
Eşik enerjisini aşarak aktifleşmiş kompleks oluşturabilecek tanecik sayısı aktifleşme enerjisi ile ters orantılıdır.

Anahtar Kavram

Çok basamaklı tepkimelerde hız bağıntısının yavaş basamağa göre yazılması ve basamakların aktifleşme enerjisi ile hız/sıcaklık ilişkisi.
Bu soruyu puanla

Konular

Çok Basamaklı (Mekanizmalı) Tepkimelerde Hız

Bu konudan daha fazla soru