Examkin

Soru

Zorluk: ZorAnonim Halk Edebiyatı Nazım Biçimleri ve Türleri

Yüce dağ başında bir kuzu meler
Kuzu sesi değil, bir gelin ağlar
Anasın babasın gurbete salar

Ayrılık ateşi bağrımı yakar
Gözlerimden her gün kanlı yaş akar

Yukarıdaki dizelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    Nazım biçimi "türkü"dür ve anonim halk edebiyatı geleneğini yansıtır.
  2. B
    İlk üç dize "bent", son iki dize ise "bağlantı" (kavuştak) olarak adlandırılır.
  3. 11'li hece ölçüsüyle kaleme alınmış olup dizelerin tamamında zengin kafiye kullanılmıştır.Cevap
  4. D
    Nazım türü bakımından bir "ağıt" örneği sayılabilecek lirik özellikler taşır.
  5. E
    Söyleyeni belli olmayan, sade ve anlaşılır bir dille halkın ortak acısını işleyen bir eserdir.

Cevap

Dizelerin tamamında zengin kafiye kullanıldığı ifadesi yanlıştır; çünkü şiirde zengin kafiye bulunmamaktadır.
Verilen dizeler 11'li hece ölçüsüyle yazılmış bir türkü örneğidir. Ancak dize sonları incelendiğinde 'meler, ağlar, salar' sözcüklerindeki '-r/-ar' sesleri geniş zaman eki oldukları için redif görevindedir. 'Yakar' ve 'akar' sözcüklerinde ise '-ar' redif, 'ak' sesleri 2 ses benzerliği olduğu için tam kafiyedir. 3 veya daha fazla ses benzerliğine dayanan 'zengin kafiye' bu şiirde bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Nazım biçimini ve yapısını belirleme
Bent ve kavuştak (bağlantı) bölümlerinden oluşması, şiirin 'türkü' nazım biçimiyle yazıldığını gösterir.
Türkülerin karakteristik yapısal özelliği bent ve nakarat bölümleridir.
2
Hece ölçüsünü sayma
Tüm dizeler 11 heceden oluşmaktadır (6+56+5 veya 4+4+34+4+3 duraklı olabilir).
Nazım biçiminin teknik özelliklerini doğrulamak için ölçü kontrolü yapılır.
3
Kafiye ve redif analizi yapma
Bentte 'mele-r', 'ağla-r' ve 'sal-ar' dizelerinde '-r/-ar' geniş zaman ekleri rediftir, kafiye yoktur. Kavuştakta 'yak-ar' ve 'ak-ar' dizelerinde '-ar' ekleri redif, 'ak' sesleri ise tam kafiyedir.
Seçenekteki 'zengin kafiye' iddiasının doğruluğunu test etmek gerekir.
4
Nazım türünü tespit etme
Ayrılık, gurbet ve hüzün işlendiği için türü 'ağıt'tır.
İçerik analizi ile nazım türü belirlenir.

Anahtar Kavram

Türkü Nazım Biçimi ve Yapısal Özellikleri
Bu soruyu puanla

Konular

Anonim Halk Edebiyatı Nazım Biçimleri ve Türleri

Bu konudan daha fazla soru