Examkin

Soru

Zorluk: ZorAsya Hun Devleti

Asya Hun Devleti'nde MÖ I. yüzyılın ortalarında yaşanan kuraklık, kıtlık ve ekonomik sıkıntılar, taht kavgalarıyla birleşerek devleti zayıflatmıştır. Bu süreçte Hükümdar Hohanyeh, Çin egemenliğine girerek halkın refahını sağlamayı kurultaya teklif etmiştir. Kardeşi Çiçi Yabgu ise kurultayda bu teklife sert tepki göstererek: 'Çin'e bağlanmayı kabul etmek, geçmiş kahraman atalarımıza en büyük hakarettir. Bizim gücümüz ve meşruiyetimiz töremizden ve bağımsızlığımızdan gelir. Savaşarak ölmek varken köleliği seçmek töremize aykırıdır.' diyerek bu durumu reddetmiştir. Bu fikir ayrılığı ve sonrasındaki gelişmeler, devletin Doğu ve Batı olarak ikiye bölünmesine neden olmuştur.

Buna göre, Asya Hun Devleti'nde yaşanan bu gelişmelerle ilgili;

I. Kut ve töreye dayalı egemenlik anlayışının, bağımsızlık (oksızlık) karakteriyle ilişkilendirildiği,
II. İkili teşkilat yapısının, dış politikadaki kriz anlarında devletin merkezi otoritesini korumayı kolaylaştırdığı,
III. Yaşanan sosyo-ekonomik olumsuzlukların, yönetimde himaye arayışlarına ve dış politikada eksen kaymalarına yol açabildiği

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    Yalnız II
  3. C
    I ve II
  4. I ve IIICevap
  5. E
    I, II ve III

Cevap

Çiçi Yabgu'nun bağımsızlığı savunması ve kıtlık nedeniyle Çin himayesinin tartışılması, egemenliğin bağımsızlıkla ilişkisini ve ekonomik sorunların himaye arayışlarına yol açtığını gösterdiğinden doğru cevap I ve III öncüllerini içeren seçenektir.
Çiçi Yabgu'nun 'gücümüz töre ve bağımsızlığımızdan gelir' sözü egemenliğin bağımsızlıkla ilişkisini; Hohanyeh'in kıtlık nedeniyle Çin himayesini önermesi ise sosyo-ekonomik krizlerin himaye arayışlarına yol açtığını gösterir. İkili teşkilat ise merkezi otoriteyi korumamış, bölünmeye zemin hazırlamıştır. Bu nedenle birinci ve üçüncü öncülleri içeren seçenek doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Metinde geçen Çiçi Yabgu'nun ifadelerini analiz etmek.
Çiçi Yabgu, Çin egemenliğine girmeyi töreye ve geçmiş atalara aykırı bulmuş, meşruiyet ve gücün bağımsızlıkta (oksızlık) olduğunu vurgulamıştır. Bu durum, birinci öncüldeki egemenlik anlayışının bağımsızlık karakteriyle ilişkilendirildiğini doğrular.
Metindeki ana fikri ve hükümdar/yabgu düzeyindeki devlet felsefesini saptamak.
2
Kıtlık ve ekonomik sıkıntıların dış politikaya etkisini değerlendirmek.
Hohanyeh'in kıtlık ve ekonomik buhranlar sebebiyle halkın refahını sağlamak amacıyla Çin egemenliğine/himayesine girmeyi teklif ettiği belirtilmiştir. Bu durum, üçüncü öncüldeki sosyo-ekonomik olumsuzlukların himaye arayışlarına zemin hazırlayabildiğini doğrular.
Çevresel faktörlerin ve ekonomik krizlerin siyasi kararlar üzerindeki etkisini ortaya koymak.
3
İkili teşkilat yapısının kriz anlarındaki etkisini analiz etmek.
İkili teşkilat yapısı kriz anlarında devleti korumak yerine Doğu ve Batı olarak ikiye bölünmesine neden olmuştur. Dolayısıyla ikinci öncüldeki merkezi otoriteyi korumayı kolaylaştırdığı yargısı tarihsel gerçeklikle çelişir.
İlk Türk devletlerindeki yönetim yapısının (ikili teşkilat) zayıflayan merkezi otorite üzerindeki etkilerini belirlemek.

Anahtar Kavram

Asya Hun Devleti'nde ikili teşkilat, bağımsızlık anlayışı ve Çin ile ilişkiler
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Asya Hun Devleti

Bu konudan daha fazla soru