Çin yıllığı Shiji'de aktarıldığı üzere Asya Hun Hükümdarı Mete Han, Çin imparatoruna gönderdiği mektupta; yay çeken tüm kavimleri tek bir aile altında topladığını, Yueçileri mağlup ettiğini ve sınırlarda barışın sağlanması durumunda iki devletin halkının da huzur bulacağını belirtmiştir. Hunlar, bu askeri üstünlüğe rağmen Çin'i doğrudan topraklarına katmak yerine vergiye bağlama ve sınır ticaretini güvence altına alma yolunu seçmiş; iç yönetimde ise ikili teşkilat yapısını sürdürmüştür.
Bu bilgilere ve Asya Hun Devleti'nin idari-sosyal yapısına göre, Hunların yönetim ve dış politika stratejileri hakkında aşağıdakilerden hangisi savunulabilir?
- AKut inancının getirdiği mutlak veraset kuralları sayesinde iç siyasette taht kavgalarını tamamen önledikleri ve Çin'i işgal ederek yerleşik bir imparatorluk kurmayı başardıkları
- BHun devlet teşkilatına ve Çin ile yapılan vergi antlaşmalarına ait tüm bu hukuki detayların, Hunların kendilerine ait ilk yazılı kanunlarında yer alması nedeniyle Çin kaynaklarına olan ihtiyacı ortadan kaldırdığı
- CÇin ile kurulan ticari ilişkiler ve alınan vergiler sayesinde Hun toplumunun kısa sürede yerleşik hayata geçerek büyük şehirler, saraylar ve Budist tapınakları inşa ettiği
- Dış politikada Çin'in yerleşik kültürüne asimile olmaktan kaçınarak ekonomik fayda sağlamayı amaçlarken, iç yönetimdeki egemenlik anlayışının merkezi birliği bozucu taht mücadelelerine zemin hazırladığıCevap
- EÇin üzerinde kurulan bu askeri baskının, Hun hükümdarı Attila'nın Çin sarayını ele geçirerek devletin merkezini batıya taşımasına ve böylece Avrupa Hun Devleti'nin kurulmasına yol açtığı
Cevap
Dış politikada Çin'in yerleşik kültürüne asimile olmaktan kaçınarak ekonomik fayda sağlamayı amaçlarken, iç yönetimdeki egemenlik anlayışının merkezi birliği bozucu taht mücadelelerine zemin hazırladığı yönündeki yargı savunulabilir.
Asya Hun Devleti, Çin üzerindeki askeri üstünlüğüne rağmen doğrudan Çin topraklarına yerleşmeyerek kalabalık Çin nüfusu karşısında asimile olmayı engellemek istemiştir. Sınır ticaret pazarları kurdurarak göçebe ekonominin tarımsal ürün ve lüks tüketim ihtiyaçlarını karşılamıştır. Diğer taraftan, kut inancı ve hanedanın ortak malı sayılan ülke toprakları (veraset belirsizliği) iç idari yapıda sürekli taht mücadelelerine neden olmuş ve merkezi birliği zayıflatmıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Asya Hun Devleti'nin Kut inancı, ikili teşkilat yapısı, asimilasyon politikası ve Çin ile olan ekonomik ilişkileri