Divan edebiyatı; kendine özgü estetik kuralları, yapısal özellikleri ve şairlerin sanatlarını icra etme biçimleriyle şekillenmiş köklü bir edebi gelenektir.
Buna göre, sol sütunda verilen divan edebiyatı kavramları ile sağ sütundaki bu kavramları örneklendiren açıklamaları doğru şekilde eşleştiriniz.
- Parça GüzelliğiNedîm'in bir gazelinde yer alan beş beytin her birinde farklı duygulardan ve tablolardan bahsedilmesine rağmen, her beytin kendi içinde eksiksiz bir anlama sahip olması.
- MazmunŞairlerin sevgiliyi betimlerken boyu serviye, ağzı goncaya, kirpikleri oka ve saçları yılan veya zincire benzeterek bu kalıpların dışına çıkmaması.
- Soyut EstetikFuzûlî'nin Leylâ vü Mecnûn mesnevisinde, çölde geçen olayları gerçekçi tasvirlerle değil; tamamen dünyevi gerçeklikten uzaklaştırılmış, sembolik bir aşk potasında işlemesi.
- Caize ve Hami İlişkisiBâkî'nin Kanuni Sultan Süleyman'ın cülusu vesilesiyle yazdığı kasideyi padişaha takdim etmesi üzerine kendisine saray çevresinde nüfuzlu bir makam verilmesi.
Cevap
Eşleştirme şu şekildedir: Parça Güzelliği kavramı Nedîm'in gazelindeki beyitlerin bağımsız anlam taşımasıyla; Mazmun kavramı sevgiliyi betimlerken boyun serviye, ağzın goncaya benzetilmesiyle; Soyut Estetik kavramı Leylâ vü Mecnûn mesnevisindeki olayların sembolik işlenmesiyle; Caize ve Hami İlişkisi ise Bâkî'nin yazdığı kaside karşılığında ödüllendirilip makam elde etmesiyle eşleşir.
Doğru eşleştirmede her kavram divan edebiyatındaki pratik uygulamasıyla eşleşmiştir. Şiirde beyitlerin bağımsızlığı parça güzelliğini; kalıplaşmış benzetmeler mazmunu; somut dünyadan arındırılmış kurgular soyut estetiği; kaside sunma karşılığı elde edilen himaye ve ödüller ise caize/hami ilişkisini yansıtır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Divan edebiyatının genel estetik, yapısal ve sosyal özellikleri
Tahmini Süre:2m 0s