Bitkilerde fotosentez ürünlerinin yapraklardan (kaynak) depolanacağı veya tüketileceği organlara (havuz) taşınması "Basınç-Akış Teorisi" ile açıklanır.
Buna göre, soymuk borularında (floem) gerçekleşen organik madde taşınması süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- ASükrozun arkadaş hücrelerinden kalburlu borulara aktif taşıma ile yüklenmesi, boru içindeki ozmotik basıncı artırır.
- BKalburlu borulardaki şeker yoğunluğunun artması, komşu odun borularından (ksilem) floeme ozmosla su geçişine neden olur.
- Havuz hücrenin bulunduğu bölgede şekerlerin floemden boşaltılması, o bölgedeki turgor basıncının artmasına ve sıvının kaynağa doğru geri dönmesine yol açar.Cevap
- DFloem öz suyunun kaynak hücreden havuz hücreye doğru hareketi, hidrostatik basınç farkından kaynaklanan kütle akışı ile gerçekleşir.
- EFloemdeki şeker taşınımı sırasında hem aktif taşıma (yükleme/boşaltma) hem de pasif taşıma (ozmos) mekanizmaları görev alır.
Cevap
Havuz hücre bölgesinde şekerlerin boşaltılması turgor basıncını artırmaz, aksine azaltır; bu basınç farkı sıvının havuza doğru akmasını sağlar.
Basınç-Akış Teorisi'ne göre, havuz hücrelerin bulunduğu bölgede sükroz floemden dışarı çıkarıldığında, floemdeki sıvı daha az yoğun hale gelir (ozmotik basınç düşer). Bu durum suyun floemden ozmos yoluyla çıkıp ksileme dönmesine neden olur. Su kaybı turgor basıncını düşürür. Kaynak hücredeki yüksek turgor basıncı ile havuz hücredeki düşük turgor basıncı arasındaki fark, sıvının akışını sağlar. Dolayısıyla turgor basıncının havuzda arttığını iddia eden seçenek yanlıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Basınç-Akış Teorisi (Pressure-Flow Hypothesis)
Daha Fazla Pratik
Floem ve ksilem arasındaki su alışverişini gösteren bir şema üzerinden madde derişimi ve basınç ilişkisini tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s