Soru

Zorluk: OrtaKoşullanma Yoluyla Öğrenme

Aşağıdaki sol sütunda verilen günlük yaşam durumlarını, sağ sütunda verilen koşullanma kavram ve ilkeleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

  • Bir aşçının, tezgahta biriken çöplerin yaydığı kötü kokudan kurtulmak için her çalışma sonrasında tezgâhı hemen temizlemesi ve böylece temizleme davranışının sıklığının artması.Olumsuz Pekiştirme
  • Köpeği yabancı misafirlere havladığında sahibinin ona yüksek sesle 'Hayır!' diyerek çıkışması sonucu köpeğin havlama davranışının zamanla azalması.I. Tip Ceza (Olumlu Ceza)
  • Ödevlerini zamanında teslim etmeyen bir öğrencinin, çok istediği hafta sonu gezisine katılım hakkının elinden alınması sonucu ödevlerini geciktirme davranışının azalması.II. Tip Ceza (Olumsuz Ceza)
  • Fırtınalı bir günde parlayan şimşeğin ardından gelen gök gürültüsünden irkilen bir bebeğin, odada fotoğraf makinesinin flaşı patladığında herhangi bir korku veya irkilme tepkisi göstermemesi.Ayırt Etme

Cevap

Sol sütunda verilen durumlar sırasıyla olumsuz pekiştirme, I. tip ceza, II. tip ceza ve ayırt etme kavramlarıyla eşleşmektedir.
Sol sütunda verilen durumlar sırasıyla incelendiğinde; kötü kokudan kurtulmak için temizlik yapmanın artması olumsuz pekiştirme; yüksek sesle çıkışarak havlamanın azaltılması I. tip ceza; gezi hakkı elinden alınarak ödev geciktirmenin azaltılması II. tip ceza; şimşek ile flaşın ayırt edilerek flaşa tepki verilmemesi ise ayırt etme ilkesiyle birebir ve doğru şekilde eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Aşçının temizlik yapma davranışının analiz edilmesi.
Aşçı temizlik yaparak ortamdaki kötü kokudan kurtulmaktadır ve temizlik yapma sıklığı artmaktadır. Bu durum, organizmayı rahatsız eden bir uyarıcı ortamdan çıktığında davranışın artmasını ifade eden olumsuz pekiştirme ile eşleşir.
Olumsuz pekiştirme, istenmeyen uyarıcının ortamdan çıkarılmasıyla istenen davranışın sıklığının artırılmasıdır.
2
Köpeğe yüksek sesle kızılması durumunun analiz edilmesi.
Köpeğin havlama davranışı, ortama itici bir uyarıcı (yüksek sesle kızma) eklenerek azaltılmaktadır. Bu durum I. tip ceza ile eşleşir.
I. Tip Ceza, davranışın sıklığını azaltmak için ortama hoşa gitmeyen bir uyarıcı verilmesidir.
3
Öğrencinin gezi hakkının elinden alınması durumunun analiz edilmesi.
Öğrencinin ödev geciktirme davranışı, ortamdan hoşa giden bir uyarıcı (gezi hakkı) çıkarılarak azaltılmaktadır. Bu durum II. tip ceza ile eşleşir.
II. Tip Ceza, davranışın sıklığını azaltmak için ortamdan hoşa giden pekiştirici bir uyarıcının alınmasıdır.
4
Bebeğin şimşek ile flaş uyarıcılarına verdiği tepkilerin analiz edilmesi.
Bebek, şimşek ile flaş arasındaki farkı ayırt edebilmiş ve flaşa korku tepkisi vermemiştir. Bu durum ayırt etme ilkesiyle eşleşir.
Ayırt etme, benzer uyarıcılar karşısında organizmanın bunları birbirinden ayırarak sadece koşullu uyarıcıya tepki vermesidir.

Anahtar Kavram

Klasik ve Edimsel Koşullanma İlkeleri (Olumsuz Pekiştirme, Ceza Türleri ve Ayırt Etme)
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla