Soru

Zorluk: Zor17. ve 18. Yüzyıl Divan Edebiyatı Şairleri

Divan edebiyatında 17. ve 18. yüzyıllar; klasik yapının genel hatlarıyla korunduğu ancak Sebk-i Hindi, hikemi tarz ve mahallileşme gibi edebi yönelimlerle şiir dünyasının çeşitlendiği bir arayış ve yenilenme dönemidir. Bu dönem şairleri ve yönelimleri hakkında araştırma yapan bir öğrenci, hazırladığı çalışma kartlarına şu bilgileri yazmıştır:

I. Kart: 17. yüzyılda hiciv ve kaside türünün en büyük ustası kabul edilen şair, gür sesli söyleyişi ve sınır tanımayan övgü/yergi üslubuyla tanınır; edebiyatımızda *Siham-ı Kaza* adlı eseriyle derin bir iz bırakmıştır.
II. Kart: 17. yüzyılda Sebk-i Hindi akımının Türk edebiyatındaki ilk temsilcilerinden olan şair, gazellerinde derin bir melankoli, tasavvufi eğilimler ve kapalı bir imge dünyası kurgulamıştır.
III. Kart: 18. yüzyılda mahallileşme akımının zirve ismi olarak şiir dilini halk söyleyişlerine yaklaştırmış, Lale Devri'nin neşesini ve somut İstanbul hayatını şarkı ve gazellerinde işlemiştir.
IV. Kart: 18. yüzyılın sonunda Sebk-i Hindi akımının son büyük temsilcisi olarak ortaya çıkmış; sembolik ve alegorik bir üslupla kaleme aldığı *Hüsn ü Aşk* mesnevisiyle tanınmıştır.
V. Kart: 18. yüzyılda Nabi'nin açtığı çığırı takip ederek hikemi tarzda şiirler yazmı��; sade bir dille halkın günlük yaşamını ve somut mekân tasvirlerini şiire aktararak mahallileşme akımının kuramsal temellerini atmıştır.

Bu kartların hangisinde verilen bilgi, temsil ettiği şairin edebi yönelimi ve üslup özellikleriyle çelişmektedir?

  1. A
    I. Kart
  2. B
    II. Kart
  3. C
    III. Kart
  4. D
    IV. Kart
  5. V. KartCevap

Cevap

Beşinci kartta yer alan bilgiler yanlıştır.
Beşinci karttaki bilgiler yanlıştır. Koca Ragıp Paşa, 18. yüzyılda Nabî'nin açtığı çığırı takip ederek hikemi (filozofik-öğretici) tarzda şiirler yazmış önemli bir şairdir. Ancak şiirlerinde mahallileşme akımının getirdiği somut mekân tasvirleri, günlük yaşam ögeleri veya sade halk söyleyişleri yer almaz; aksine dili ağır, düşünsel ve soyuttur. Mahallileşme akımının kuramsal temellerini attığı yönündeki bilgi edebi gerçeklerle uyuşmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Kartlarda özellikleri verilen şairleri tespit etmek.
I. Kart'ın Nef'î'yi, II. Kart'ın Nâilî'yi, III. Kart'ın Nedim'i, IV. Kart'ın Şeyh Galip'i ve V. Kart'ın Koca Ragıp Paşa'yı tasvir ettiğini belirlemek.
Soruda geçen şairlerin kimliklerini saptamak edebi özelliklerini karşılaştırmanın ilk adımıdır.
2
V. Kart'taki iddiaların Koca Ragıp Paşa ve bağlı olduğu edebi gelenekle uyumunu incelemek.
Koca Ragıp Paşa'nın Nabî ekolünü (hikemi tarzı) sürdürdüğü doğruyken; mahallileşme akımının kuramsal temellerini attığı, sade bir dille halkın günlük yaşamını ve somut mekânları şiire taşıdığı iddiasının yanlış olduğunu saptamak.
Hikemi tarz, didaktik ve düşünsel bir karakter taşır; mahallileşme akımının getirdiği somut yaşam ve sade halk Türkçesi nitelikleriyle doğrudan çelişir.
3
Diğer seçeneklerdeki bilgilerin doğruluğunu teyit etmek.
Nef'î, Nâilî, Nedim ve Şeyh Galip hakkında verilen tüm bilgilerin yüzyıl, akım ve eser bağlamında doğru olduğunu görmek.
Hatalı bilginin yalnızca beşinci kartta yer aldığından emin olarak çözümü kesinleştirmek.

Anahtar Kavram

17. ve 18. Yüzyıl Divan Şairlerinin Edebi Yönelimleri, Yüzyılları ve Eserleri
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla