Soru

Zorluk: Çok zorKırım Savaşı ve Paris Antlaşması

1856 Paris Antlaşması'nın bazı maddeleri şunlardır:

I. Osmanlı Devleti, Avrupa devletler hukukundan yararlanacak; toprak bütünlüğü ve bağımsızlığı Avrupalı devletlerin garantisi altında olacaktır.
II. Karadeniz tarafsız hale getirilecek; tüm devletlerin ticaret gemilerine açık, savaş gemilerine kapalı tutulacak, kıyılarında hiçbir tersane ve donanma bulundurulmayacaktır.
III. Padişahın gayrimüslim tebaanın haklarını güvence altına almak için ilan ettiği Islahat Fermanı, antlaşmayı imzalayan devletlere tebliğ edilecek; ancak bu durum hiçbir şekilde Osmanlı Devleti'nin iç işlerine karışma hakkı vermeyecektir.

Bu maddeler birlikte değerlendirildiğinde, Osmanlı Devleti’nin diplomatik ve askerî durumu hakkında aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

  1. A
    Tanzimat Fermanı'nın antlaşmada zikredilmesiyle Osmanlı tebaasının tamamının hakları Avrupalı devletlerin ortak güvencesi altına alınmış ve iç işlerine yabancı müdahalesi önlenmiştir.
  2. B
    Avrupalı devletlerin hukukundan yararlanabilmek amacıyla Kanun-i Esasi ilan edilmiş ve padişahın mutlak yetkileri anayasal düzeyde sınırlandırılmıştır.
  3. Avrupa devletler hukukuna dahil edilip toprak bütünlüğü güvence altına alınmasına rağmen, galip taraf olduğu savaşın sonunda egemenlik hakları ve iç bağımsızlığı kısıtlanmıştır.Cevap
  4. D
    Islahat Fermanı’nın antlaşmaya eklenmesiyle Osmanlıcılık fikir akımı başarıya ulaşmış ve Balkanlar'daki milliyetçi ayaklanmalar kesin olarak sona ermiştir.
  5. E
    Karadeniz'in tarafsızlığıyla Rusya'nın sıcak denizlere inme politikası tamamen son bulmuş ve Osmanlı Devleti Boğazlar üzerindeki tek taraflı mutlak egemenlik haklarını geri kazanmıştır.

Cevap

Avrupa devletler hukukuna dahil edilip toprak bütünlüğü güvence altına alınmasına rağmen, galip taraf olduğu savaşın sonunda egemenlik hakları ve iç bağımsızlığı kısıtlanmıştır.
Osmanlı Devleti'nin Avrupa hukukundan yararlanması ve topraklarının garantiye alınması olumlu bir gelişme gibi görünse de galip geldiği savaşın sonunda Karadeniz'de donanma bulundurmasının yasaklanması ve Islahat Fermanı'nın antlaşma metninde yer alması egemenlik haklarının kısıtlandığını gösterir. Bu durum, antlaşmanın Osmanlı Devleti açısından en belirgin çelişkisidir.

Adım Adım Çözüm

1
Paris Antlaşması'nın birinci öncülde yer alan maddesini incelemek.
Osmanlı Devleti'nin Avrupa devletler hukukundan yararlanacağı ve toprak bütünlüğünün garanti altına alınacağı belirtilmiştir. Bu durum kâğıt üzerinde olumlu görünse de kendi topraklarını korumaktan aciz olduğunu gösterir.
Osmanlı Devleti'nin diplomatik konumunu belirlemek.
2
İkinci öncülde yer alan Karadeniz'in tarafsızlığı maddesini analiz etmek.
Osmanlı Devleti galip devlet olmasına rağmen, kendi kıyılarında tersane ve donanma bulundurması yasaklanmıştır. Bu durum egemenlik haklarının askerî açıdan kısıtlandığını ve yenik devlet muamelesi gördüğünü kanıtlar.
Osmanlı'nın askerî gücünün ve egemenliğinin nasıl sınırlandırıldığını anlamak.
3
Üçüncü öncülde yer alan Islahat Fermanı maddesini değerlendirmek.
Islahat Fermanı'nın antlaşma metninde yer alması, Avrupalı devletlerin iç işlerine müdahale etmesini engelleyeceğine dair bir hük��m barındırsa da fermanın uluslararası bir antlaşmaya girmesi fiilen müdahaleye açık kapı bırakmıştır.
İç işlerinin ba��ımsızlığının diplomatik boyuttaki sınırlarını tespit etmek.
4
Tüm öncülleri birleştirerek genel çıkarımı yapmak.
Osmanlı Devleti'nin kâğıt üzerinde Avrupa korumasına alınmasına rağmen, hem askerî (Karadeniz) hem de siyasi (Islahat Fermanı) açıdan egemenlik haklarının kısıtlandığı çelişkili bir durum ortaya çıkmıştır.
Doğru seçeneğe ulaşmak.

Anahtar Kavram

Kırım Savaşı sonrası imzalanan Paris Antlaşması'nın Osmanlı Devleti üzerindeki çelişkili etkileri, Karadeniz'in tarafsızlığı ilkesinin egemenliği kısıtlaması ve Islahat Fermanı'nın iç işlerine m��dahaleye zemin hazırlaması.
Bu soruyu puanla