Soru

Zorluk: OrtaAtabetü'l-Hakayık

I. Hem beyit hem de dörtlüklerin bir arada kullanıldığı karma bir yapıya sahip olması
II. Aruz ölçüsünün yanı sıra bazı bölümlerinde hece ölçüsünün de tercih edilmiş olması
III. Bilginin faydası, cömertlik, kibir ve dilin korunması gibi ahlaki konuları didaktik bir üslupla işlemesi
IV. Karahanlı Türkçesiyle kaleme alınarak Karahanlı hükümdarı Tabgaç Buğra Han’a sunulmuş olması

Yukarıda verilen özelliklerden hangileri Atabetü'l-Hakayık ile ilişkilendirilemez?

  1. A
    I ve II
  2. B
    I ve III
  3. C
    II ve III
  4. II ve IVCevap
  5. E
    III ve IV

Cevap

II ve IV
Atabetü'l-Hakayık bütünüyle aruz ölçüsüyle yazılmıştır, eserde hece ölçüsü kullanılmamıştır. Ayrıca bu eser, Tabgaç Buğra Han'a değil, Emir Dad Sipahsalar Muhammed Bey'e sunulmuştur. Tabgaç Buğra Han'a sunulan eser Kutadgu Bilig'dir. Bu nedenle II. ve IV. öncüllerdeki bilgiler eserle ilişkilendirilemez.

Adım Adım Çözüm

1
Eserin yapısal özelliklerini incelemek
I. öncüldeki karma yapının (beyit ve dörtlüklerin bir arada kullanılması) doğru olduğu, II. öncüldeki hece ölçüsü kullanımının ise yanlış olduğu belirlenir.
Atabetü'l-Hakayık'ın giriş bölümü beyitlerle, asıl bölümü dörtlüklerle yazılmış olup eserin tamamında aruz ölçüsü tercih edilmiştir.
2
Eserin içeriğini ve temasını değerlendirmek
III. öncüde yer alan didaktik ahlak konularının işlendiği bilgisinin doğru olduğu belirlenir.
Eser, cömertlik, doğruluk, kibir ve cehaletin zararları gibi konuları öğüt vermek amacıyla işler.
3
Eserin sunulduğu kişiyi kontrol etmek
IV. öncülde belirtilen eserin Tabgaç Buğra Han'a sunulduğu bilgisinin yanlış olduğu saptanır.
Eser, Dad Sipahsalar Muhammed Bey'e sunulmuştur. Tabgaç Buğra Han'a sunulan eser Kutadgu Bilig'dir.

Anahtar Kavram

Atabetü'l-Hakayık'ın Yapısal, İçeriksel ve Tarihsel Özellikleri
Bu soruyu puanla