Soru

Zorluk: ZorDoğal Afetler ve Afet Yönetimi

Bütünleşik afet yönetimi; afetlerin önlenmesi ve zararlarının azaltılması amacıyla afet öncesi, sırası ve sonrasında yapılması gereken çalışmaların planlanması ve koordine edilmesini kapsayan çok boyutlu bir süreçtir. Bu süreçte uygulanacak stratejiler, afetin kökenine (jeolojik, jeomorfolojik, klimatolojik, hidrolojik) ve meydana geldiği bölgenin coğrafi özelliklerine göre farklılık gösterir.

Aşağıdaki haritada, yeryüzünde farklı doğal afet risklerinin yüksek olduğu beş bölge numaralandırılarak gösterilmiştir.

[Harita]

Buna göre, haritada numaralandırılmış bölgelerde yürütülen afet yönetimi çalışmalarıyla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    I. Bölge'de aktif fay hatlarına bağlı olarak yaşanan depremlerin zararlarını azaltmak amacıyla atmosferik basınç dalgalanmalarının izlenmesi, klimatolojik kökenli afetlerin müdahale aşamasında yapılan çalışmalardandır.
  2. B
    II. Bölge'de yaşanan şiddetli kuraklığın etkilerini en aza indirmek için barajların inşa edilmesi, jeolojik kökenli afetlerin iyileştirme aşamasında gerçekleştirilen faaliyetler arasında yer alır.
  3. V. Bölge'de deniz tabanında oluşabilecek depremlerin tetikleyebileceği tsunami riskine karşı erken uyarı sistemlerinin kurulması, jeolojik kökenli bir afetin zararlarını azaltmaya yönelik afet öncesi (hazırlık) aşamasına örnektir.Cevap
  4. D
    III. Bölge'de aşırı yaz musonları sonucu meydana gelen sel ve taşkınların ardından geçici barınma merkezlerinin kurulması, jeomorfolojik kökenli bir afetin risk azaltma aşamasında uygulanan bir yöntemdir.
  5. E
    IV. Bölge'deki aktif yanardağların püskürme dönemlerini tahmin etmek amacıyla yıll��k sıcaklık ve yağış rejimlerinin analiz edilmesi, meteorolojik kökenli afetlerin hazırlık aşamasına örnek oluşturur.

Cevap

Güneydoğu Asya adalarında (V. Bölge) tsunami riskine karşı erken uyarı sistemlerinin kurulması, jeolojik kökenli bir afetin zararlarını azaltmaya yönelik afet öncesi hazırlık çalışmasıdır.
Güneydoğu Asya adalarında (Endonezya çevresi) levha sınırlarının varlığı nedeniyle deniz tabanında sıkça depremler meydana gelir ve bu depremler tsunamiye yol açar. Tsunami jeolojik kökenli bir afettir. Afet gerçekleşmeden önce erken uyarı sistemlerinin devreye sokulması ve kıyı bentlerinin yapılması ise zararları azaltmaya yönelik afet öncesi hazırlık çalışmaları kapsamındadır. Bu nedenle bu değerlendirme tamamen doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Haritadaki bölgelerin ve bu bölgelerde etkili olan afetlerin belirlenmesi
I. Bölge (California kıyıları - deprem), II. Bölge (Sahel - kuraklık), III. Bölge (Güney Asya - sel/taşkın), IV. Bölge (İtalya/Akdeniz - deprem/volkanizma), V. Bölge (Endonezya - deprem/tsunami) olarak tespit edilir.
Afet yönetim stratejilerinin coğrafi uygunluğunu denetlemek.
2
Afetlerin köken sınıflandırmasının analiz edilmesi
Tsunaminin jeolojik; kuraklık, sel ve taşkınların klimatolojik/meteorolojik/hidrolojik; volkanizmanın ise jeolojik kökenli oldu��u ayırt edilir.
Seçeneklerdeki köken karıştırma yanılgılarını (jeolojik-klimatolojik ayrımı) belirlemek.
3
Afet yönetimi aşamalarının (risk azaltma, hazırlık, müdahale, iyileştirme) değerlendirilmesi
Erken uyarı sistemleri ve bentlerin afet öncesi (risk azaltma/hazırlık); barınma merkezlerinin afet sırası/sonrası (müdahale); altyapı onarımlarının ise afet sonrası (iyileştirme) aşamalarına ait olduğu saptanır.
Eylemlerin bütünleşik afet yönetimi aşamalarıyla doğru eşleşip eşleşmediğini kontrol etmek.

Anahtar Kavram

Bütünleşik Afet Yönetimi ve Afetlerin Köken Sınıflandırması
Bu soruyu puanla