Soru

Zorluk: OrtaDoğal Afetler ve Afet Yönetimi

Afet yönetimi; afetlerin önlenmesi ve zararlarının azaltılması amacıyla afet öncesi, sırası ve sonrasında yapılması gereken çalışmaların planlanması ve yönlendirilmesi sürecidir. Bu süreçte alınacak önlemlerin belirlenmesinde afetin kökeni (jeolojik, jeomorfolojik, klimatolojik vb.) ve yönetim aşaması (zarar azaltma, hazırlık, müdahale, iyileştirme) büyük önem taşır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi klimatolojik kökenli bir afetin yol açacağı olumsuzlukları önlemek veya azaltmak amacıyla afet öncesinde gerçekleştirilen zarar azaltma (önleme) çalışmalarına örnek gösterilebilir?

  1. A
    Deprem riski yüksek bölgelerde binaların sismik izolatörler kullanılarak sarsıntılara karşı dayanıklı hale getirilmesi
  2. B
    Heyelan duyarlılığı fazla olan dik yamaçlarda drenaj kanalları açılarak yamaç dengesinin ve zemin stabilitesinin korunması
  3. Tarımsal kuraklık tehlikesine karşı su tüketimi az olan bitki türlerinin tercih edilmesi ve damlama sulama yönteminin yaygınlaştırılmasıCevap
  4. D
    Fırtına ve hortum ihbarı alındıktan sonra kıyı kesimlerdeki teknelerin güvenli limanlara çekilmesi ve halkın sığınaklara yönlendirilmesi
  5. E
    Sel ve taşkın sonrasında hasar gören içme suyu hatlarının ve ulaşım altyapısının daha dayanıklı olacak şekilde yeniden inşa edilmesi

Cevap

Tarımsal kuraklık tehlikesine karşı su tüketimi az olan bitki türlerinin tercih edilmesi ve damlama sulama yönteminin yaygınlaştırılması
Doğru cevap, tarımsal kuraklık tehlikesine karşı su tüketimi az olan bitki türlerinin tercih edilmesini ve damlama sulama yönteminin yaygınlaştırılmasını belirten seçenektir. Kuraklık, klimatolojik kökenli, yavaş gelişen bir doğal afettir. Afet öncesinde tarım havzalarında su kullanımını optimize edecek bu tür yapısal ve planlama odaklı önlemler, afetin olumsuz etkilerini önlemeye ve riskleri azaltmaya yönelik uzun vadeli 'zarar azaltma' (önleme) çalışmalarının en belirgin örneklerindendir.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki afetlerin kökenlerini (jeolojik/jeomorfolojik ve klimatolojik) sınıflandırmak.
Deprem jeolojik; heyelan jeomorfolojik; kuraklık, fırtına/hortum ve sel/taşkın ise klimatolojik kökenli afetlerdir.
Klimatolojik kökenli afeti ayırt edebilmek amacıyla bu sınıflandırma yapılır.
2
Klimatolojik kökenli afetlere yönelik önlemleri afet yönetim süreçlerine (zarar azaltma, hazırlık, müdahale, iyileştirme) göre analiz etmek.
Fırtına/hortum önlemi hazırlık; sel/taşkın önlemi iyileştirme; kuraklık önlemi ise zarar azaltma aşamasına uygundur.
Zarar azaltma aşaması afet öncesinde uzun vadeli ve risk azaltıcı önlemleri kapsar.
3
Doğru seçeneği belirlemek.
Tarımsal kuraklığa karşı su tasarrufu sağlayan sistemlerin kurulması hem klimatolojik kökenlidir hem de zarar azaltma aşamasındadır.
Soruda istenen her iki koşulu (klimatolojik köken ve zarar azaltma aşaması) aynı anda sağlayan seçenek budur.

Anahtar Kavram

Doğal afetlerin kökenlerine göre sınıflandırılması ve bütünleşik afet yönetimi aşamalarının analizi
Bu soruyu puanla