Soru

Zorluk: ZorNazım Biçimi ve Nazım Türü Kavramları

Aşağıdaki edebî özellik ve örnek açıklamalarını, ilgili oldukları nazım biçimi veya nazım türü kavramlarıyla eşleştiriniz.

  • "Bre ağalar bre beyler / Ölmeden bir dem sürelim" dizeleriyle başlayan, kendine has bir ezgisi ve yiğitçe edası olan manzume yapısı.Nazım Biçimi: Varsağı
  • 11'li hece ölçüsü ve "abab / cccb" kafiye örgüsüyle kurulan; doğa güzelliklerini, sevgiliyi ve aşkı konu edinen halk şiiri içeriği.Nazım Türü: Güzelleme
  • Divan edebiyatında aruzun kendine has 24 kalıbıyla yazılan, tek bentten oluşan ve genellikle felsefi düşüncelerin işlendiği dış yapı.Nazım Biçimi: Rubai
  • Hz. Muhammed'i övmek, ona duyulan sevgiyi dile getirmek ve şefaatine nail olmak amacıyla kaleme alınan manzumelerin genel adı.Nazım Türü: Naat

Cevap

Eşleştirme sonucunda; yiğitçe edalı yapı Varsağı nazım biçimiyle, lirik içerikli halk şiiri Güzelleme nazım türüyle, tek bentlik felsefi form Rubai nazım biçimiyle ve Peygamber övgüsü içeren tür ise Naat ile eşleşmektedir.
Doğru eşleştirmede; şiirin dış yapı özelliklerini (birim sayısı, ölçü, ezgi tipi) bildiren maddeler 'Nazım Biçimi' başlıklarıyla, şiirin konusunu ve temasını bildiren maddeler ise 'Nazım Türü' başlıklarıyla birleştirilmiştir. Varsağı ve Rubai biçimsel formlar; Güzelleme ve Naat ise konuya dayalı türlerdir.

Adım Adım Çözüm

1
Dış yapı ve içerik ayrımını yapınız.
Dış yapı özellikleri (ölçü, birim, kafiye) nazım biçimini; konu ve tema ise nazım türünü belirler.
Nazım biçimi ve türü arasındaki farkı anlamak doğru sınıflandırma için şarttır.
2
Halk edebiyatı örneklerini inceleyiniz.
"Bre" ünlemi ve 8'li ölçü Varsağı biçimine; lirik konular Güzelleme türüne götürür.
Varsağı, biçimsel bir kategori iken; güzelleme, koşma biçimi altında yer alan bir içerik kategorisidir.
3
Divan edebiyatı örneklerini inceleyiniz.
Tek bentlik yoğun yapı Rubai biçimine; Peygamber sevgisi teması ise Naat türüne aittir.
Rubai dış yapısal bir tanımlama, Naat ise tematik bir adlandırmadır.

Anahtar Kavram

Nazım Biçimi (Dış Yapı) ve Nazım Türü (İçerik/Konu) Ayrımı
Bu soruyu puanla