İlk felsefe tarihinde arkhe problemini ele alan ilk filozoflar genellikle doğadaki değişimi ve çeşitliliği su, hava, ateş gibi somut, duyusal ve maddi unsurlarla açıklamaya çalışmışlardır. Buna karşın Pythagoras ve takipçileri, evrendeki düzeni, müzikteki tınıların uyumunu ve gök cisimlerinin hareketlerindeki düzenliliğin ancak matematiksel oranlarla açıklanabileceğini savunmuşlardır. Onlara göre arkhe, duyusal dünyanın ötesinde yer alan, evrene düzen ve uyum veren soyut bir ilke olan 'sayı'dır.
Buna göre Pythagorasçıların arkhe yaklaşımını, kendilerinden önceki Miletli doğa filozoflarının yaklaşımından ayıran temel fark aşağıdakilerden hangisidir?
- AArkhenin sınırsız ve belirsiz bir yapıya sahip olduğunu belirterek onu 'apeiron' olarak adlandırmaları
- BEvrendeki tüm değişimi reddedip tek gerçekliğin bölünemez ve değişmez bir 'Bir' olduğunu savunmaları
- Arkheyi somut ve duyusal bir töz yerine soyut ve matematiksel bir ilke olarak temellendirmeleriCevap
- DEvrenin ilk nedenini toprak, hava, su ve ateş gibi dört temel unsurun birleşiminde aramaları
- Eİlk nedenin, gözle görülemeyen ve bölünemeyen en küçük maddi parçacıklar olan atomlar olduğunu savunmaları
Cevap
Pythagorasçıların arkhe yaklaşımını diğer Miletli doğa filozoflarından ayıran temel fark, ilk nedeni somut ve duyusal bir madde yerine soyut ve matematiksel bir ilke (sayı) olarak temellendirmeleridir.
Pythagorasçılar, Thales'in suyu veya Anaksimenes'in havayı ilk neden olarak görmesinden farklı olarak, evrendeki düzeni soyut ve matematiksel bir ilke olan 'sayı' ile açıklamışlardır. Bu durum onları maddi tözleri temel alan Miletli filozoflardan ayıran en temel farktır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Pythagorasçıların arkhe olarak 'sayı'yı temele alması ve bunun maddi/somut arkhe tasarımlarından yöntemsel farkı