Soru

Zorluk: OrtaNazım Biçimi ve Nazım Türü Kavramları

Aşağıda sol sütunda verilen şiir parçalarını, sağ sütunda yer alan uygun nazım biçimi ve nazım türü eşleştirmeleriyle eşleştiriniz.

  • İncecikten bir kar yağar
    Tozar Elif Elif diye
    Deli gönül abdal olmuş
    Gezer Elif Elif diye
    Nazım Biçimi: Semai / Nazım Türü: Güzelleme
  • Bir vakte erdi ki bizim günümüz
    Yiğit belli değil mert belli değil
    Herkes yarasına derman arıyor
    Deva belli değil dert belli değil
    Nazım Biçimi: Koşma / Nazım Türü: Taşlama
  • Yâ Rab belâ-yı aşk ile kıl âşinâ beni
    Bir dem belâ-yı aşktan etme cüdâ beni
    Nazım Biçimi: Gazel / Nazım Türü: Münacat
  • Kıldan k��prü yaratmışsın
    Gelsin kullar geçsin deyi
    Hele biz şöyle duralım
    Yiğit isen geç a Tanrı
    Nazım Biçimi: Semai / Nazım Türü: Şathiye

Cevap

Sol sütundaki şiir parçaları ile sağ sütundaki nazım biçimi ve nazım türü eşleştirmeleri sırasıyla şu şekildedir: İlk parça 'Semai / Güzelleme', ikinci parça 'Koşma / Taşlama', üçüncü parça 'Gazel / Münacat', dördüncü parça 'Semai / Şathiye' ile eşleşmelidir.
Şiirlerin hece ölçüleri, nazım birimleri ve temaları incelendiğinde; 'İncecikten bir kar yağar' (8'li hece, aşk) Semai/Güzelleme ile; 'Bir vakte erdi ki bizim günümüz' (11'li hece, yergi) Koşma/Taşlama ile; 'Yâ Rab belâ-yı aşk...' (beyit, Allah'a yakarış) Gazel/Münacat ile; 'Kıldan köprü yaratmışsın' (8'li hece, tasavvufi mizahi üslup) Semai/Şathiye ile tam olarak eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk şiir parçasının hece ölçüsünü ve konusunu analiz edin.
"İncecikten bir kar yağar..." şiiri 8'li hece ölçüsüne sahiptir (Semai) ve lirik bir aşk konusunu işlemektedir (Güzelleme).
Semai nazım biçimi 8'li hece ölçüsüyle yazılır, güzelleme ise aşk temasını işleyen nazım türüdür.
2
İkinci şiir parçasının hece ölçüsünü ve konusunu analiz edin.
"Bir vakte erdi ki bizim günümüz..." şiiri 11'li hece ölçüsüne sahiptir (Koşma) ve toplumsal eleştiri içermektedir (Taşlama).
Koşma nazım biçimi 11'li hece ölçüsüyle yazılır, taşlama ise hiciv/yergi içeren nazım türüdür.
3
Üçüncü şiir parçasının nazım birimini, dilini ve konusunu analiz edin.
"Yâ Rab belâ-yı aşk ile..." beyti divan edebiyatı ürünü olup beyit birimiyle ve aruzla yazılmıştır (Gazel) ve Allah'a yakarış temalıdır (Münacat).
Gazel beyitlerle kurulan klasik bir nazım biçimidir, münacat ise Allah'a yakarış şiirlerinin genel nazım türüdür.
4
Dördüncü şiir parçasının hece ölçüsünü ve üslubunu analiz edin.
"Kıldan köprü yaratmışsın..." şiiri 8'li hece ölçüsündedir (Semai/Tekke şiiri yapısı) ve Allah ile şakacı bir dille konuşur gibi yazılmıştır (Şathiye).
Şathiye, tasavvuf edebiyatında inançlarla ilgili şakacı bir üslupla yazılan nazım türüdür.

Anahtar Kavram

Şiirlerde yapısal özelliklerin nazım biçimini (formunu), tematik ve içeriksel özelliklerin ise nazım türünü belirlediğinin kavranması.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla