Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorKüresel İklim Değişimi ve Doğal Sistemlere Etkileri

Küresel iklim değişimi sürecinde doğal sistemlerde meydana gelen geri besleme (feedback) mekanizmaları aşağıdaki şemada gösterilmiştir.

Buna göre, şemada numaralandırılarak gösterilen geri besleme döngülerinden hangileri, küresel sıcaklık artışını yavaşlatıcı veya sınırlayıcı yönde etki yapan bir negatif geri besleme (olumsuz geribildirim) mekanizmasıdır?

  1. Yalnız ICevap
  2. B
    Yalnız II
  3. C
    I ve II
  4. D
    II ve III
  5. E
    I, II ve III

Cevap

Tayga biyomunun yayılış alanının genişlemesiyle atmosferden daha fazla karbondioksit bağlanması durumunu ifade eden Yalnız I seçeneğidir.
Tayga biyomunun (iğne yapraklı ormanların) kuzeye doğru genişlemesi, karasal fotosentez miktarını artırır. Fotosentez sürecinde bitkiler atmosferdeki karbondioksiti absorbe ederek karbon yutağı işlevi görür. Atmosferdeki karbondioksit miktarının azalması sera etkisini hafifletir ve küresel sıcaklık artışını yavaşlatır. Bu durum, başlangıçtaki değişime (sıcaklık artışına) karşıt yönde çalışan ve sistemi dengelemeye çalışan bir negatif geri besleme (olumsuz geribildirim) mekanizmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Negatif ve pozitif geri besleme kavramlarını tanımlama.
Negatif geri besleme ilk etkiyi hafifletir veya dengeler; pozitif geri besleme ise ilk etkiyi şiddetlendirir veya hızlandırır.
Geri besleme mekanizmalarının yönünü belirlemek için teorik altyapıyı kurmak.
2
Birinci döngüyü (Tayga biyomunun yayılması) analiz etme.
Sıcaklık artışı -> Ormanların kuzeye yayılması -> Fotosentezin artması -> Atmosferden CO2 çekilmesi -> Isınmanın yavaşlaması. Bu bir negatif geri beslemedir.
Birinci öncülün küresel iklim sistemi üzerindeki etkisini saptamak.
3
İkinci ve üçüncü döngüleri (Permafrost erimesi ve okyanus ısınması) analiz etme.
Her iki döngü de atmosferdeki sera gazı birikimini artırarak sıcaklık artışını daha da hızlandırır (pozitif geri besleme).
Diğer öncüllerin küresel sıcakl��k üzerindeki etkisini saptamak ve elemek.

Anahtar Kavram

Küresel iklim değişiminde pozitif ve negatif geri besleme mekanizmaları
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Küresel İklim Değişimi ve Doğal Sistemlere Etkileri

Bu konudan daha fazla soru