Soru

Zorluk: OrtaKüresel İklim Değişimi ve Doğal Sistemlere Etkileri

Küresel iklim değişimi; atmosfer, hidrosfer, litosfer ve biyosfer gibi doğal sistemlerin tümünü etkileyen ve bu sistemler arasında zincirleme reaksiyonlara yol açan küresel bir süreçtir. Aşağıda verilen küresel iklim değişimi süreçlerini, etkiledikleri birincil do��al sistemler (coğrafi küreler) ile eşleştiriniz.

  • Atmosferdeki karbondioksit (CO2CO_2) ve metan (CH4CH_4) gibi sera gazlarının birikmesiyle küresel sıcaklık ortalamalarının artmasıAtmosfer (Hava Küre)
  • Buzulların erimesi ve okyanus sularının termal genleşmesiyle deniz seviyelerinin yükselip kıyı çizgilerinin değişmesiHidrosfer (Su Küre)
  • Yüksek enlemlerdeki donmuş toprakların (permafrost) erimesiyle zemin stabilitesinin bozulması ve heyelanların tetiklenmesiLitosfer (Taş Küre)
  • Sıcaklık ve yağış rejimlerinin değişmesi sonucu karasal biyom sınırlarının kutuplara ve yüksek yamaçlara doğru kaymasıBiyosfer (Canlılar Küresi)

Cevap

Atmosferdeki sera gazı birikimi Atmosfer (Hava Küre) ile; deniz seviyesinin yükselmesi Hidrosfer (Su Küre) ile; permafrost tabakasının erimesi Litosfer (Taş Küre) ile; biyomların kayması ise Biyosfer (Canlılar Küresi) ile eşleşmektedir.
Eşleştirmede her olay kendi gerçekleştiği birincil coğrafi küreye atanmıştır: Gaz birikimi ve küresel ısınma hava kürede (atmosfer) gerçekleştiğinden atmosfer ile; buzul erimesi ve okyanus yükselmesi su kürede (hidrosfer) gerçekleştiğinden hidrosfer ile; donmuş toprakların çözülmesi yer kabuğunda (litosfer) gerçekleştiğinden litosfer ile; türlerin yayılış alanlarının değişmesi canlılar dünyasında (biyosfer) gerçekleştiğinden biyosfer ile eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Atmosferdeki gaz birikimi ve küresel sıcaklık artışının hangi küreyle ilişkili olduğunu belirleme
Sera gazları (CO2CO_2, CH4CH_4) ve sıcaklık artışı doğrudan klimatolojik süreçler olup Atmosfer (Hava Küre) ile eşleşir.
Klimatolojik süreçlerin tamamı atmosfer katmanında gerçekleşir.
2
Buzul erimeleri ve deniz seviyesi değişimlerinin hangi küreyle ilişkili olduğunu belirleme
Okyanuslar, denizler ve buzullar su kaynakları olduğundan Hidrosfer (Su Küre) ile eşleşir.
Deniz seviyesinin yükselmesi hidrosferin su bütçesindeki değişimlerle doğrudan ilgilidir.
3
Permafrost erimesinin ve zemin çökmelerinin hangi küreyle ilişkili olduğunu belirleme
Toprak ve kayaç tabakaları yer kabuğunu oluşturduğundan Litosfer (Taş Küre) ile eşleşir.
Permafrostun çözülmesi jeomorfolojik ve litolojik bir süreçtir.
4
Biyom sınırlarının kayması ve tür yayılışlarının hangi küreyle ilişkili olduğunu belirleme
Canlıların dağılışı ve ekolojik adaptasyonlar Biyosfer (Canlılar Küresi) ile eşleşir.
Biyomlar ve canlı popülasyonları biyosferin temel unsurlarıdır.

Anahtar Kavram

Küresel İklim Değişimi ve Doğal Sistemlere Etkileri
Bu soruyu puanla