II. Mahmud Dönemi'nde, İngiltere ile imzalanan 1838 Balta Limanı Ticaret Antlaşması ile iç ticaretteki devlet tekelleri (yed-i vahid) kaldırılmış, yabancı tüccarlara iç gümrük vergilerinden muafiyet sağlanırken yerli tüccarlar iç gümrük vergisi ödemeye devam etmiştir. Bu durum, Osmanlı iç pazarının Avrupa sanayi mallarının istilasına uğramasına ve yerli üretimin büyük ölçüde gerilemesine neden olmuştur.
Buna göre, Balta Limanı Ticaret Antlaşması'nın getirdiği yeni ekonomik düzenin, Osmanlı klasik esnaf ve ticaret yapısı üzerindeki doğrudan etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
- Lonca teşkilatına bağlı esnafın dükkan açma imtiyazı olan gedik sisteminin işlevsizleşerek yerli üreticilerin rekabet gücünü kaybetmesiCevap
- BDevletin fiyat kontrolü sağlamak amacıyla uyguladığı narh sisteminin esnafın kendi kararıyla kaldırılarak serbest piyasa fiyatlandırmasına geçilmesi
- CToprak sahibi olan tımar sahiplerinin, serbest ticaret ortamından faydalanarak bölgelerinde feodal mülkler ve özel işletmeler kurması
- DYerli sanayiyi korumak amac��yla, Cumhuriyet Dönemi'ndeki devletçilik ilkesine benzer korumacı ve yüksek gümrük vergisi uygulamasının başlatılması
- ELonca teşkilatlarının yabancı ortaklıklarla birleşerek modern anonim şirketlere dönüşmesi ve fabrikasyon üretime geçmesi
Cevap
Lonca teşkilatına bağlı esnafın dükkan açma imtiyazı olan gedik sisteminin işlevsizleşerek yerli üreticilerin rekabet gücünü kaybetmesi
1838 Balta Limanı Ticaret Antlaşması, iç ticaretteki devlet tekellerini (yed-i vahid) kaldırarak ve yabancı tüccarlara büyük gümrük kolaylıkları tanıyarak Osmanlı iç pazarını korumasız hale getirmiştir. Bu durum, geleneksel el tezgahlarında üretim yapan lonca teşkilatını derinden sarsmıştır. Lonca bünyesinde dükkan açma imtiyazı ve hakkı anlamına gelen gedik sistemi, yerli üreticinin rekabet edemeyerek iflas etmesiyle işlevini kaybetmiş ve geleneksel esnaf yapısı dağılma sürecine girmiştir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Balta Limanı Ticaret Antlaşması ve Lonca Sisteminin Çöküşü