I. TBMM Dönemi’nde, Anzavur Ahmet ve Kuva-yı İnzibatiye gibi doğrudan İstanbul Hükümeti tarafından başlatılan isyanların yanı sıra Çerkez Ethem ve Demirci Mehmet Efe gibi eski Kuva-yı Milliye liderlerinin çıkardığı isyanlar da meclis otoritesini tehdit etmiştir.
II. Meclis, bu isyanlara karşı Hıyanet-i Vataniye Kanunu’nu çıkarmış ve üyeleri arasından seçtiği milletvekilleriyle olağanüstü yargı yetkisine sahip İstiklal Mahkemeleri’ni kurmuştur.
III. Tüm bu iç karışıklıklara rağmen meclis, 24 Nisan Önergesi’nde yer alan "Padişah ve halife, baskı ve zordan kurtulduğu zaman meclisin düzenleyeceği yasal esaslar çerçevesinde durumunu alır." ilkesini kabul etmiştir.
Bu gelişmeler ve kararlar birlikte değerlendirildiğinde, I. TBMM’nin isyanlar karşısında otoritesini ve meşruiyetini tesis etme sürecine dair aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- Aİstiklal Mahkemeleri’nin kurulması ve milletvekillerinin yargıç olarak görev yapmas��, meclisin demokratik yönetimlerin vazgeçilmez unsuru olan güçler ayrılığı ve yargı bağımsızlığı ilkelerini ilk günden itibaren uyguladığını kanıtlar.
- BMeclis, eski Kuva-yı Milliye liderlerinin isyanlarını bastırmak ve düzenli ordunun lojistik ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla Takrir-i Sükun Kanunu’nu yürürlüğe koyarak olağanüstü yönetim tedbirleri almıştır.
- İstanbul Hükümeti’nin doğrudan veya eski milis liderler aracılığıyla yarattığı otorite krizine karşı meclis, yargı yetkisini doğrudan üstlenerek yürütme gücünü pekiştirmiş ve saltanatın geleceğini kurtuluş sonrasına erteleyerek milli birliği korumayı amaçlamıştır.Cevap
- DPadi��ah ve halifenin durumunun kurtuluştan sonra meclis tarafından belirleneceğinin ilan edilmesi, meclisin kurulduğu andan itibaren saltanat ve hilafet yanlılarıyla tamamen uzlaşmasız bir cumhuriyetçi tavır sergilediğinin kesin kanıtıdır.
- EDoğrudan İstanbul Hükümeti tarafından çıkarılan isyanların bastırılması ve asayişin sağlanması, TBMM’nin açılmasıyla birlikte ülkede din ve devlet işlerinin tamamen ayrıldığı laik bir devlet düzeninin kurulduğunu gösterir.