Soru

Zorluk: OrtaRekabet ve Av-Avcı İlişkisi

Rus ekolog G.F. Gause, benzer besin kaynaklarını kullanan *Paramecium aurelia* ve *Paramecium caudatum* türlerini kullanarak klasik bir deney düzeneği hazırlamıştır. Bu iki tür ayrı ayrı kültür ortamlarında yetiştirildiğinde her iki popülasyonun da "S" tipi büyüme eğrisi göstererek belirli bir taşıma kapasitesine ulaştığı görülmüştür. Ancak bu iki tür, sınırlı besin içeren aynı kültür ortamına birlikte konulduğunda; *P. aurelia* popülasyonunun büyümeye devam ettiği, *P. caudatum* popülasyonunun ise birey sayısının hızla azalarak bir süre sonra yok olduğu gözlemlenmiştir.

Buna göre, bu deneyin sonuçlarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Ekolojik nişleri büyük oranda çakışan iki tür aynı sınırlı kaynaklar için rekabete girdiğinde, rekabet gücü daha yüksek olan tür diğerini ortamdan dışlar.Cevap
  2. B
    İki tür arasında av-avcı ilişkisi kurulmuş; P. aurelia avcı konumuyla besin olarak P. caudatum türünü tüketerek onun yok olmasına neden olmuştur.
  3. C
    Türler arasında kaynak paylaşımı (niş ayrışması) gerçekleştiği için P. aurelia daha baskın hale gelmiş, P. caudatum ise farklı bir besine yönelmiştir.
  4. D
    P. caudatum popülasyonunun yok olma sürecinde, popülasyon taşıma kapasitesine yaklaştıkça büyüme hızı maksimum seviyeye ulaşmıştır.
  5. E
    P. aurelia türü, P. caudatum üzerinde parazit olarak yaşamaya başlamış ve konak canlıdan sağladığı fayda ile popülasyonunu artırmıştır.

Cevap

Sınırlı kaynaklar için rekabet eden ve nişleri benzer olan türlerden birinin diğerini ortamdan dışlaması
Deneyde görülen bir türün artıp diğerinin yok olması durumu, benzer ekolojik nişe sahip canlıların aynı kaynaklar için rekabet etmesi sonucu birinin elenmesiyle açıklanır. Bu durum ekolojide 'Rekabette Elenme İlkesi' olarak tanımlanır ve ekolojik nişleri çakışan iki türün aynı habitatı uzun süre paylaşamayacağını gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Türlerin ayrı ortamlardaki ve aynı ortamdaki gelişimlerini karşılaştırın.
Ayrıyken ikisi de gelişirken, birlikteyken biri (P. aurelia) gelişmiş, diğeri (P. caudatum) yok olmuştur.
Türlerin aynı kaynaklar için etkileşime girdiğini anlamak için.
2
Bu etkileşimin türünü belirleyin.
Türler aynı besini kullandığı için aralarında 'türler arası rekabet' vardır.
Besin kısıtlı olduğunda benzer nişe sahip canlılar rekabete girer.
3
Rekabetin sonucunu ekolojik ilkelerle yorumlayın.
Rekabet gücü zayıf olan türün elenmesi 'Rekabette Elenme İlkesi' olarak adlandırılır.
Ekolojik nişleri çok benzer olan iki türün aynı komünitede sonsuza kadar dengede kalamayacağını açıklamak için.

Anahtar Kavram

Rekabette Elenme İlkesi (Gause Deneyi)

Daha Fazla Pratik

Rekabette elenme yerine türlerin birlikte yaşamasını sağlayan 'Karakter Kayması' ve 'Kaynak Paylaşımı' kavramlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 40s
Bu soruyu puanla