Examkin

Soru

Zorluk: OrtaBüyük Selçuklu Devleti

Büyük Selçuklu Devleti döneminde Vezir Nizamülmülk'ün öncülüğünde kurulan Nizamiye Medreselerinin kurulmasında;

I. Bâtınîlik hareketinin yıkıcı dini ve siyasi propagandalarına karşı fikri mücadele yürütmek,
II. Genişleyen devlet topraklarında idari kadroların ihtiyacı olan nitelikli memur ve bürokratları yetiştirmek,
III. Türk veraset sisteminde yer alan kut anlayışını değiştirerek şer'i hukuk kurallarına dayalı yeni bir egemenlik modeli oluşturmak
\amaçlarından hangilerinin etkili olduğu savunulabilir?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    Yalnız II
  3. I ve IICevap
  4. D
    II ve III
  5. E
    I, II ve III

Cevap

I ve II
Nizamiye Medreseleri, Büyük Selçuklu Devleti'nin karşı karşıya kaldığı Bâtınîlik propagandasını fikri olarak çökertmek ve imparatorluğun ihtiyaç duyduğu güvenilir ve yetişmiş bürokrat kadrosunu sağlamak amacıyla kurulmuştur. Bu nedenle birinci ve ikinci öncüller doğrudur. Ancak bu medreselerin geleneksel Türk egemenlik anlayışı olan kut inancını değiştirmek veya ortadan kaldırmak gibi bir amacı olmamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci öncülün analiz edilmesi
Nizamiye Medreselerinin, Fatımiler ve Hasan Sabbah liderliğindeki Bâtınîlerin yıkıcı propagandalarına karşı Sünni akaidini savunmak amacıyla kurulduğu belirlenir.
Bâtınîlik hareketi devletin birliğini tehdit ettiğinden medreseler bu tehdide karşı ideolojik bir kalkan görevi üstlenmiştir.
2
İkinci öncülün analiz edilmesi
Devletin büyümesiyle birlikte merkez ve eyalet teşkilatında görev alacak güvenilir, yetenekli ve eğitimli katip, kadı ile idareci ihtiyacının medreseler vasıtasıyla karşılandığı sonucuna ulaşılır.
Büyük Selçuklu idari yapısının sağlıklı işleyebilmesi için sadık ve nitelikli bürokrat sınıfına ihtiyaç duyulmuştur.
3
Üçüncü öncülün analiz edilmesi
Nizamiye Medreselerinin kurulmasının geleneksel Türk devletlerindeki egemenliğin hanedana ait olması (kut) anlayışını tasfiye etmek gibi bir amacı olmadığı tespit edilir.
Selçuklular, İslamiyet'i kabul ettikten sonra da egemenliğin tanrısal kaynaklı olduğu kut anlayışını ve veraset sistemini aynen sürdürmüşlerdir.

Anahtar Kavram

Nizamiye Medreselerinin kuruluş amaçları ve Büyük Selçuklu Devleti'ndeki işlevleri
Bu soruyu puanla

Konular

Büyük Selçuklu Devleti

Bu konudan daha fazla soru