Soru

Zorluk: ZorBüyük Selçuklu Devleti

Büyük Selçuklu Devleti'nin siyasi, askeri ve sosyo-kültürel yapısını oluşturan aşağıdaki kurum ve kavramları, yanlarında verilen açıklamalarıyla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

  • İkta SistemiDevlete ait miri toprakların vergi gelirlerinin, askeri ve sivil görevlilere hizmetleri karşılığında maaş olarak bırakılmasını öngören askeri-idari yapı.
  • AtabeylikTaşrada meliklerin eğitimi ve idari tecrübe kazanmalarını sağlamakla birlikte, merkezi otoritenin zayıflamasıyla bağımsız beyliklerin kurulmasına yol açan idari-siyasi düzen.
  • Nizamiye MedreseleriŞii-Batıni faaliyetlere karşı fikri mücadele yürütmek ve devlet kademelerine nitelikli bürokrat yetiştirmek amacıyla kurulan yükseköğretim kurumları.
  • Divan-ı İstifaDevletin gelir-gider dengesini kontrol etmek ve bütçeyi hazırlamakla görevli olan, başında müstevfinin bulunduğu mali organ.

Cevap

İkta Sistemi - Devlete ait miri toprakların vergi gelirlerinin askeri ve sivil görevlilere hizmet karşılığı verilmesi; Atabeylik - Taşrada meliklerin eğitimi ve idari tecrübe kazanmasını sağlayan fakat merkezi güç zayıfladığında bağımsızlığa yol açan idari-siyasi düzen; Nizamiye Medreseleri - Şii-Batıni faaliyetlere karşı fikri mücadele yürütmek amacıyla kurulan yükseköğretim kurumları; Divan-ı İstifa - Devletin gelir-gider dengesini kontrol etmekle görevli mali organ.
Doğru eşleştirmede; İkta Sistemi askeri-idari toprak düzeniyle, Atabeylik melik eğitimi ve sonrasındaki parçalanma süreciyle, Nizamiye Medreseleri Batıniliğe karşı fikri mücadele ve eğitimle, Divan-ı İstifa ise devlet bütçesi ve mali işlerle eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Toprak idaresi ve askeri gücün birleştiği sistem belirlenir.
İkta sisteminin askeri-idari bir toprak düzeni olduğu saptanarak ilgili açıklamayla eşleştirilir.
Toprak gelirlerinin doğrudan maaş yerine askeri/sivil hizmete aktarılması ikta sisteminin tanımıdır.
2
Şehzadelerin eğitimi ve taşradaki idari yapı incelenir.
Atabeylik kurumunun melik eğitimiyle ilişkisi kurulur ve feodal eğilimlerine dikkat edilerek eşleştirme yapılır.
Melik yetiştirme görevi atabeylere aittir ve merkezi otoritenin zayıflamasıyla bağımsız beyliklere dönüşmüşlerdir.
3
Eğitim ve fikri mücadele boyutu ele alınır.
Nizamiye Medreseleri'nin Batıni propagandalarla mücadele ve bürokrat yetiştirme rolü saptanır.
Büyük Selçuklu döneminde kurulan Nizamiye Medreseleri ideolojik savunma ve idari kadro yetiştirme amaçlıdır.
4
Merkez teşkilatındaki mali organ tespit edilir.
Divan-ı İstifa mali yönetim ve müstevfi ile ilişkilendirilerek eşleştirilir.
İstifa divanı mali bütçenin hazırlanması ve gelir-gider kontrolünden sorumludur.

Anahtar Kavram

Büyük Selçuklu Devleti'nin idari, askeri, eğitim ve mali kurumlarının işlevleri.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla