Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de Madenler ve Madencilik Faaliyetleri

Türkiye'nin jeolojik geçmişinde farklı dönemlere ait dağ oluşumu, volkanizma ve aşınım süreçlerinin etkili olması, ülkede bulunan maden çeşitliliğini artırmıştır. Ancak bir yörede maden çeşitliliğinin fazla olması, o yörenin madencilik sektöründen elde ettiği ekonomik gelirin de mutlaka yüksek olacağı anlamına gelmez.

Buna göre, Türkiye'de maden çeşitliliği bakımından zengin olan bir yörenin maden üretimi ve gelirlerinde istenen düzeyde olmamasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Maden çeşitliliğinin fazla olmasının işletme ve çıkarma maliyetlerini doğrudan artırması
  2. B
    Çıkarılan madenlerin yalnızca bulunduğu bölgede tüketilme zorunluluğunun olması
  3. Maden rezervlerinin küçük, parçalı yataklar hâlinde olması ve tenör oranlarının düşüklüğüCevap
  4. D
    Madenlerin tamamının dış piyasadan ithal edilmesinin daha ekonomik görülmesi
  5. E
    Yatakların bulunduğu alanların doğal koruma bölgesi ilan edilerek işletilmesinin yasaklanması

Cevap

Maden rezervlerinin küçük, parçalı yataklar hâlinde olması ve tenör oranlarının düşüklüğü
Türkiye'de jeolojik çeşitliliğe bağlı olarak çok sayıda farklı maden türü bulunmasına rağmen, birçoğunun rezervlerinin küçük ve parçalı olması ya da tenör (saf metal) oranlarının düşük olması nedeniyle ekonomik olarak işletilmeleri mümkün olmamaktadır. Bu durum, maden çeşitliliğinin gelir ve üretim miktarı ile her zaman doğru orantılı olmamasının temel gerekçesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Maden çeşitliliği ile ekonomik işletilebilirlik kavramları arasındaki farkı analiz etme.
Bir bölgede maden çeşitliliğinin fazla olması jeolojik süreçlerin zenginliğini gösterir, ancak bu durum maden yataklarının boyutunun (rezerv) veya kalitesinin (tenör) işletmeye uygun olduğunu garanti etmez.
Madenlerin ekonomik olarak işletilebilmesi için ön koşulların bilinmesi gerekir.
2
Madencilikte işletme şartlarını değerlendirme.
Maden yataklarının işletilebilmesi için rezerv miktarının yüksek, maden içindeki saf metal oranını gösteren tenörün yeterli olması ve çıkarma maliyetlerinin ekonomik sınırlar içinde kalması gerekmektedir.
Ekonomik verimliliğin temel şartlarını ortaya koymak için.
3
Seçeneklerdeki ifadelerin doğruluğunu test etme.
Rezervlerin küçük ve parçalı olması ile tenör oranlarının düşük olması, o madenin çıkarılmasını ekonomik açıdan imkânsız hale getirir. Bu durum, çeşitlilik fazla olsa bile madenlerin üretilememesinin temel nedenidir.
Doğru cevaba ulaşmak için seçenekleri karşılaştırma.

Anahtar Kavram

Bir maden yatağının işletilebilmesi için gerekli olan rezerv ve tenör koşulları ile maden çeşitliliği arasındaki fark.
Bu soruyu puanla