Examkin

Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de Madenler ve Madencilik Faaliyetleri

Türkiye, jeolojik geçmişi boyunca farklı dağ oluşumu hareketlerinden, volkanik faaliyetlerden ve aşınım süreçlerinden etkilendiği için maden çeşitliliği bakımından oldukça zengin bir ülkedir. Doğu Anadolu Bölgesi’ndeki Yukarı Fırat Bölümü, bu çeşitliliğin en fazla olduğu alandır. Ancak bir yörede çok sayıda farklı maden türünün tespit edilmiş olması, o yöredeki tüm maden yataklarının hemen işletmeye açılabileceği anlamına gelmez.

Buna göre, madenlerin işletilmesi ve tesis yerlerinin belirlenmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi, madencilik faaliyetlerindeki 'çeşitlilik' ile 'ekonomik rezerv' arasındaki farkı doğru bir şekilde açıklamaktadır?

  1. A
    Maden çeşitliliğinin fazla olduğu alanlarda, tüm madenlerin toplam yatak hacmi büyük olduğu için işleme tesislerinin ham madde kaynağına yakın kurulması zorunludur.
  2. B
    Yer şekillerinin engebeli olduğu iç kesimlerdeki madenlerin kıyı bölgelerine taşınmasının temel sebebi, engebeli arazilerin madenlerin tenör oranını düşürmesidir.
  3. Bir yörede çok sayıda farklı maden türünün bulunması, bu madenlerin her birinin tek başına ekonomik olarak işletilebilecek büyüklükte yataklara (rezervlere) sahip olduğunu garanti etmez.Cevap
  4. D
    Yukarı Fırat Bölümü'nde maden çeşidinin fazla olması, buradaki her bir madenin rezerv miktarının da ülke genelindeki diğer yataklardan daha fazla olduğunu kanıtlar.
  5. E
    Doğu Anadolu Bölgesi'nde bazı maden yataklarının işletilememesi, bölgenin sanayi bakımından az gelişmiş olmasının madenlerin yeraltındaki kimyasal saflık derecesini olumsuz etkilemesidir.

Cevap

Bir yörede çok sayıda farklı maden türünün bulunmasının, bu madenlerin her birinin tek başına ekonomik olarak işletilebilecek büyüklükte yataklara (rezervlere) sahip olduğunu garanti etmediğini belirten seçenek.
Bir yörede çok sayıda farklı maden türünün bulunmasının, bu madenlerin her birinin tek başına ekonomik olarak işletilebilecek büyüklükte yataklara (rezervlere) sahip olduğunu garanti etmeyeceğini belirten ifade doğrudur. Türkiye'de jeolojik çeşitlilik nedeniyle maden türü fazladır ancak bu madenlerin bir kısmının rezervi düşük veya dağınık olduğu için ekonomik olarak işletilmeye uygun değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki metin ve Türkiye'nin maden çeşitliliği ile Yukarı Fırat Bölümü örneği analiz edilerek madencilikteki 'çeşitlilik' ve 'rezerv' kavramları incelenir.
Maden çeşitliliğinin jeolojik yapıya, rezervin ise doğrudan ekonomik olarak işletilebilir yatak miktarına bağlı olduğu belirlenir.
Madenlerin işletmeye açılabilmesi için çeşitlilikten ziyade rezerv miktarının yeterli olması gerekmektedir.
2
Seçeneklerdeki ifadelerin coğrafi ve jeolojik doğrulukları test edilir.
Tenörün yer şekillerinden veya sanayi gelişiminden etkilenmediği, çeşitliliğin rezerv büyüklüğünü garanti etmediği görülür.
Madenlerin yeraltındaki tenör and rezerv miktarı tamamen doğal/jeolojik süreçlerin ürünüdür, beşeri veya morfolojik faktörlerle değişmez.
3
Çeşitlilik ve rezerv arasındaki kavramsal ayrımı doğru kuran seçenek seçilir.
Çeşitliliğin rezervi garanti etmediğini ifade eden seçeneğin doğru olduğu belirlenir.
Bu ifade, Türkiye'deki birçok küçük maden yatağının neden işletilemediğini açıklayan temel coğrafi ilkedir.

Anahtar Kavram

Türkiye'de maden çeşitliliği ve bir maden yatağının işletilmeye açılma koşulları (Rezerv, Tenör ve Ulaşım ilişkisi)
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Türkiye'de Madenler ve Madencilik Faaliyetleri

Bu konudan daha fazla soru