Soru

Zorluk: Ortaİnsan Faaliyetlerinin Doğal Sistemlere Etkisi ve Çevre Kirliliği

Beşerî faaliyetlerin doğal sistemlere müdahale biçimleri ve yoğunluğu, nüfus artışı ile teknolojik gelişmelere bağlı olarak çeşitlenmekte ve bu durum küresel ya da yerel ölçekte ciddi çevre sorunlarına yol açmaktadır.

Buna göre, aşağıda verilen beşerî faaliyet ve bu faaliyetin doğrudan ya da dolaylı olarak yol açtığı çevresel sonuç eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Tarım topraklarında verimi artırmak amacıyla aşırı ve kontrolsüz kimyasal gübre kullanılması \rightarrow Toprak yapısının bozulması ve yıkanan minerallerin su kaynaklarında ötrofikasyona yol açması
  2. B
    Eğimli yamaçlardaki doğal orman örtüsünün tahrip edilerek tarım alanına dönüştürülmesi \rightarrow Toprak örtüsünün rüzgar ve sel sularıyla süpürülerek erozyon sürecinin hızlanması
  3. Fosil yakıt tüketiminin artmasıyla atmosfere salınan karbondioksit (CO2CO_2) miktarının yükselmesi \rightarrow Ozon tabakasının seyrelmesi sonucu güneşten gelen ultraviyole ışınlarının yeryüzünü doğrudan ısıtarak küresel iklim değişikliğine yol açmasıCevap
  4. D
    Soğutucu, klima ve sprey gazlarında kloroflorokarbon (CFC) bileşiklerinin yoğun şekilde kullanılması \rightarrow Stratosfer tabakasındaki ozon (O3O_3) moleküllerinin parçalanmasıyla zararlı güneş ışınlarının yeryüzüne ulaşma oranının artması
  5. E
    Jeotermal enerji üretimi sırasında açığa çıkan sıcak ve mineralli akışkanların arıtılmadan veya geri enjeksiyon yapılmadan çevreye bırakılması \rightarrow Alıcı su ortamlarının kimyasal yapısının değişmesi ve termal kirlilik yaşanması

Cevap

Fosil yakıt tüketiminin artmasıyla atmosfere salınan karbondioksit miktarının yükselmesinin ozon tabakasını delerek küresel ısınmaya yol açtığını belirten seçenek yanlıştır.
Fosil yakıt tüketiminin artmasıyla atmosfere salınan karbondioksit miktarının yükselmesinin ozon tabakasını delerek küresel ısınmaya yol açtığını belirten ifade yanlıştır. Karbondioksit bir sera gazıdır ve ozon tabakasını seyreltmez. Sera etkisi yaratarak yeryüzünden yansıyan sıcaklığı atmosferde tutar ve küresel ısınmaya neden olur. Ozon tabakasının seyrelmesi ise kloroflorokarbon (CFC) gazlarının etkisiyle gerçekleşen farklı bir çevre sorunudur.

Adım Adım Çözüm

1
Fosil yakıt tüketiminin çevreye etkilerini ve sera etkisinin mekanizmasını analiz etmek.
Kömür ve petrol gibi fosil yakıtların yanması sonucu atmosfere salınan karbondioksit (CO2CO_2) ve metan (CH4CH_4) gibi gazlar sera gazlarıdır. Bu gazlar yeryüzünden yansıyan kızılötesi ışınları (ısıyı) tutarak atmosferin sıcaklığını artırır (sera etkisi). Bu durum doğrudan küresel iklim değişikliğine yol açar.
Karbondioksit birikiminin yeryüzünü nasıl ısıttığını doğru kavramak gerekir.
2
Ozon tabakasının seyrelmesinin nedenlerini ve etkilerini incelemek.
Ozon tabakasının seyrelmesi, soğutucularda ve spreylerde kullanılan kloroflorokarbon (CFC) gazlarının stratosferde ozon moleküllerini (O3O_3) yıkıma uğratmasıyla gerçekleşir. Ozon tabakasının incelmesi yeryüzüne ultraviyole (UV) ışınlarının daha fazla ulaşmasına sebep olur, ancak güncel küresel ısınmanın doğrudan ana nedeni değildir.
Ozon tabakası seyrelmesi ile sera gazlarının birikimi arasındaki farkı ayırt etmek amaçlanır.
3
Eşleştirmelerin doğruluğunu kontrol ederek yanlış olanı belirlemek.
Karbondioksit miktarının yükselmesinin ozon tabakasını seyrelterek küresel ısınmaya yol açtığı yönündeki açıklama bilimsel bir kavram yanılgısıdır. Dolayısıyla bu eşleştirme yanlıştır.
Soruda istenen yanlış eşleştirmeyi saptamak.

Anahtar Kavram

Beşerî faaliyetlerin doğal sistemlere ve çevre kirliliğine etkileri
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla