Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorİnsan Faaliyetlerinin Doğal Sistemlere Etkisi ve Çevre Kirliliği

Sanayileşme, tarımsal faaliyetler, enerji üretimi ve hızlı şehirleşme gibi beşerî faaliyetler doğal sistemlerin işleyişini bozarak çeşitli çevre kirliliklerine ve küresel ölçekli ekolojik sorunlara yol açmaktadır.

Buna göre, insan faaliyetlerinin doğal sistemler üzerindeki etkileri ve ortaya çıkan çevre sorunları ile ilgili aşa��ıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Kurak ve yarı kurak bölgelerde nadas uygulaması, sulama imkanlarının yetersizliği nedeniyle toprağın bir süre boş bırakılarak nem biriktirmesini sağlayan zorunlu bir yöntemdir ve sulama altyapısının geliştirilmesi bu uygulamaya duyulan ihtiyacı azaltır.
  2. B
    Fosil yakıt tüketiminin artmasıyla atmosferde sera gazlarının birikmesi küresel iklim değişimine neden olurken, kloroflorokarbon (CFC) gazlarının salınımı ozon tabakasının seyrelmesine yol açar; bu iki süreç oluşum mekanizmaları yönünden birbirinden farklıdır.
  3. Atmosferde artan karbondioksit miktarının yol açtığı küresel ısınma ve iklim değişimleri, yer kabuğunun altındaki konveksiyonel akıntıları hızlandırarak levha hareketlerine bağlı tektonik depremlerin ve volkanik püskürmelerin sıklığını doğrudan artırmaktadır.Cevap
  4. D
    Yarı kurak bölgelerde bitki örtüsünün tahrip edilmesi su ve rüzgâr erozyonunu hızlandırarak verimli üst toprağın kaybına yol açarken; killi ve eğimli yamaçlarda aşırı yağışlar sonucu toprağın tabaka halinde aniden kayması heyelan olayını oluşturur.
  5. E
    Sanayi faaliyetleri sonucu ortaya çıkan kükürt ve azot oksit gazlarının neden olduğu asit yağmurlarını önlemeye yönelik sınır a��an çevre anlaşmaları ile sulak alanların korunmasını hedefleyen Ramsar Sözleşmesi farklı kapsamlara sahiptir.

Cevap

Atmosferde artan karbondioksit miktarının yol açtığı küresel ısınmanın levha hareketlerini hızlandırarak tektonik depremler ve volkanik püskürmelerin sıklığını doğrudan artırdığını iddia eden seçenek yanlıştır. Deprem ve volkanizma iç kuvvetlerdir ve enerjilerini yerin derinliklerinden alırlar; beşerî faaliyetlerin ve iklim değişimlerinin bu süreçler üzerinde doğrudan bir etkisi yoktur.
Doğru yanıt, küresel ısınmanın levha tektoniğini doğrudan etkileyerek deprem ve volkanizma sıklığını artırdığını savunan ifadedir. Levha hareketleri, depremler ve volkanizma gücünü yerin iç ısısından alan iç kuvvetlerdir. Atmosferdeki sera gazı birikimi veya küresel iklim değişimleri gibi dış/beşerî süreçler yer kabuğunun altındaki konveksiyonel akıntıları ve levha hareketlerini doğrudan etkileyemez.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökünde belirtilen insan faaliyetlerinin doğal çevreye etkileri ve çevre sorunları konusunu incelemek.
Sorunun, insan faaliyetlerinin etki sınırlarını ve doğal sistemlerin işleyiş kurallarını test ettiği saptanır.
Seçeneklerdeki ifadelerden hangisinin bilimsel olarak yanlış olduğunu bulmak hedeflenmektedir.
2
A, B, D ve E seçeneklerindeki coğrafi yargıları tek tek analiz etmek.
Nadas-sulama ili��kisi, sera etkisi-ozon seyrelmesi farkı, erozyon-heyelan mekanizmaları ve çevre sözleşmelerinin amaçlarının doğru ifade edildiği görülür.
Bu seçeneklerdeki bilgiler müfredata uygun, bilimsel olarak hatasız coğrafi gerçeklerdir.
3
C seçeneğinde sunulan 'küresel ısınmanın levha hareketlerini ve deprem/volkanizma sıklığını doğrudan artırdığı' iddiasını incelemek.
Deprem ve volkanizma gibi olayların kaynağını manto tabakasındaki konveksiyonel akıntılardan alan iç kuvvetler olduğu, atmosferik olaylardan bağımsız gerçekleştiği belirlenir.
İnsan faaliyetleri veya iklim değişimi gibi dış etkenler manto içindeki magma hareketlerini veya levha tektoniğini doğrudan kontrol edemez.
4
Elde edilen analiz sonucuna göre yanlış ifadeyi işaretlemek.
Bilimsel olarak hatalı olan ve iç kuvvetleri dış kuvvet/beşerî süreçlerle yanlış ilişkilendiren ifadenin yer aldığı seçenek doğru yanıt olarak belirlenir.
Soru kökü bizden yanlış olan ifadeyi bulmamızı istemektedir.

Anahtar Kavram

Beşerî faaliyetlerin ve dış kuvvetlerin sınırları ile yerin iç ısısından kaynaklanan iç kuvvetlerin (levha tektoniği, deprem, volkanizma) bağımsızlığı.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

İnsan Faaliyetlerinin Doğal Sistemlere Etkisi ve Çevre Kirliliği

Bu konudan daha fazla soru