Aşağıda verilen ilk Türk-İslam devletlerini, bu devletlere ait kurumsal, siyasi ve sosyal özellikleri içeren ifadelerle doğru bir şekilde eşleştiriniz.
- KarahanlılarOrta Asya'da İslamiyet'i kabul eden ilk büyük Türk devleti olup, İslam öncesi ikili yönetim teşkilatını muhafaza etmeleri, ribat adı verilen ticari-askeri yapıları kurmaları ve Semerkant'ta tarihin kurumsal burslu öğrencilik sistemini başlatmaları.
- GaznelilerHorasan ve Hindistan havzasında egemenlik kurup Abbasi halifesini Şii Büveyhoğulları tehlikesine karşı koruyarak tarihte kez 'Sultan' unvanını kullanmaları ve saraylarında Biruni gibi bilim insanlarını barındırırken çok uluslu yapılarından ötürü ordularında gulam sistemine yer vermeleri.
- TolunoğullarıAbbasi merkezi otoritesinin zayıflamasıyla Mısır'da kurulan bağımsız Türk devleti olup, Nil sulama kanallarını ıslah ederek tarımı canlandırmaları ve din/ırk ayrımı gözetmeksizin ücretsiz sağlık hizmeti veren 'maristan' adı verilen teşkilatlı hastaneleri kurmaları.
Cevap
Karahanlılar devleti Semerkant'taki burslu öğrencilik ve ribat sistemini kuran devlettir; Gazneliler devleti Sultan unvanını ilk kez kullanan ve gulam sistemini uygulayan devlettir; Tolunoğulları ise Mısır'da maristan hastanelerini kurup Nil havzasını ıslah eden devlettir. Hicaz'a egemen olan devlet ise İhşidiler olup sol sütunda eşleşeceği bir karşılığı bulunmamaktadır.
Karahanlılar, Orta Asya'da kurulmuş olup ikili teşkilat, ribat ve dünyadaki ilk burslu öğrencilik sistemi gibi kurumlara öncülük etmiştir. Gazneliler, Şii Büveyhoğullarına karşı halifeyi savunup Sultan unvanını alan Gazneli Mahmut ile bilinir ve çok uluslu ordu yapısında gulam sistemini kullanmıştır. Tolunoğulları ise Mısır'da kurulup Nil'i ıslah etmiş ve maristan hastaneleriyle sosyal devlet anlayışını yansıtmıştır. Hicaz'a egemen olan İhşidiler ise sol listede yer almadığı için boşta kalan distraktördür.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İlk Türk-İslam Devletlerinin kurumsal, siyasi ve kültürel özellikleri