Soru

Zorluk: ZorNazım Biçimi ve Nazım Türü Kavramları

Müfettişler gelir, defter açarlar
Müzevvirler gelir, şerlerin saçar
Yiğit olan bu yerlerden tez kaçar
İlmi olmayanı mülzem ettiler

Bu dörtlüğün biçim ve içerik özellikleri dikkate alındığında, nazım biçimi ve nazım türü aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

  1. Nazım Biçimi: Koşma / Nazım Türü: TaşlamaCevap
  2. B
    Nazım Biçimi: Semai / Nazım Türü: Taşlama
  3. C
    Nazım Biçimi: Koşma / Nazım Türü: Koçaklama
  4. D
    Nazım Biçimi: Varsagı / Nazım Türü: Hicviye
  5. E
    Nazım Biçimi: Koşma / Nazım Türü: Güzelleme

Cevap

Şiir 11'li hece ölçüsü ve toplumsal eleştiri içeriğiyle 'Koşma' biçimi ve 'Taşlama' türüne örnektir.
Verilen dörtlükte her dize 11 heceden oluşmaktadır ve kafiye örgüsü 'aaa b' şeklindedir; bu özellikler Âşık edebiyatının en temel nazım biçimi olan koşmaya aittir. Şiirin içeriği incelendiğinde ise toplumsal düzene yönelik sert bir eleştiri ve yergi (taşlama) olduğu açıkça görülmektedir. Dolayısıyla biçim olarak koşma, tür olarak taşlamadır.

Adım Adım Çözüm

1
Hece ölçüsünü saymak
Dizelerdeki ünlü sesler sayıldığında (Mü-fet-tiş-ler ge-lir...) her dizenin 11 heceden oluştuğu görülür.
11'li hece ölçüsü Âşık edebiyatında genellikle koşma nazım biçiminde kullanılır.
2
Kafiye örgüsünü belirlemek
açarlar (a) / saçar (a) / kaçar (a) / ettiler (b) şeklinde bir düz kafiye şeması vardır.
Bu şema koşma nazım biçiminin tipik dörtlük yapısına uygundur.
3
Şiirin konusunu (temasını) analiz etmek
Şiirde müfettişlerin, fitne çıkaranların (müzevvirler) ve haksız uygulamaların eleştirildiği görülmektedir.
Toplumsal ya da bireysel kusurların iğneleyici bir dille eleştirildiği şiirlerin nazım türü taşlamadır.
4
Biçim ve tür kavramlarını eşleştirmek
Yapısal özellikler (11'li hece, koşma tipi kafiye) 'Koşma'yı; içeriksel özellikler (yergi) 'Taşlama'yı işaret eder.
Nazım biçimi dış yapıya, nazım türü ise konuya göre belirlenir.

Anahtar Kavram

Nazım Biçimi (Dış Yapı) ve Nazım Türü (İçerik) Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Divan edebiyatındaki 'Kaside' nazım biçiminin 'Mersiye' veya 'Hicviye' türlerini inceleyerek benzer ayrımı o gelenek üzerinde de pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla