Soru

Zorluk: Çok zorSevr Antlaşması

Sevr Antlaşması'nın hazırlanma ve imzalanma sürecinde yaşanan diplomatik gelişmeler incelendiğinde; Osmanlı yönetiminin antlaşma şartlarını hafifletmek amacıyla yürüttüğü girişimlerin sonuçsuz kalması üzerine, İtilaf Devletleri'nin askeri harekatı genişleterek Osmanlı Hükûmeti'ni imzaya zorladığı görülmektedir. Bu doğrultuda imzalanan antlaşma, gerek imzalanış usulü gerekse içeriği yön��yle hem Osmanlı hem de yeni kurulan Ankara Hükûmeti nezdinde ciddi tartışmalara yol açmıştır.

Bu bilgiler ve dönemin şartları dikkate alındığında, Sevr Antlaşması'na ilişkin aşağ��daki değerlendirmelerden hangisi söylenemez?

  1. A
    İtilaf Devletleri'nin barış şartlarını kabul ettirmek amacıyla Milne Hattı'nı aşarak yeni işgallere girişmesi, askeri gücün diplomatik hedeflere ulaşmada bir dayatma aracı olarak kullanıldığını gösterir.
  2. B
    Kapitülasyonlerin tüm İtilaf Devletleri'ni kapsayacak şekilde genişletilmesi ve Osmanlı maliyesinin yabancı devletlerin denetimine bırakılması, devletin ekonomik bağımsızlığını tamamen ortadan kaldırmıştır.
  3. Saltanat Şûrası'nın padişahın katılımıyla antlaşmayı onaylamış olması, meclisin kapalı olduğu bu dönemde antlaşmaya anayasal açıdan tam bir hukuki geçerlilik kazandırmıştır.Cevap
  4. D
    Büyük Millet Meclisi'nin antlaşmayı imzalayanları vatan haini ilan etmesi, Ankara hükûmetinin tam bağımsızlık ilkesinden taviz vermeyeceğini ve antlaşmayı hiçbir şekilde tanımayacağını gösteren siyasi bir duruştur.
  5. E
    Antlaşma taslağının San Remo Konferansı'nda belirlenmesi, I. Dünya Savaşı'nı bitiren diğer antlaşmalardan farklı olarak Osmanlı Devleti ile yapılacak barışın şartlarının gecikmeli olarak kararlaştırıldığını kanıtlar.

Cevap

Saltanat Şûrası'nın onayının antlaşmaya anayasal açıdan tam bir hukuki geçerlilik kazandırdığı yönündeki değerlendirme söylenemez.
Sevr Antlaşması'nın hukuken geçerli olabilmesi için Kanun-i Esasi'nin ilgili maddesi gereği Mebusan Meclisi'nin onayından geçmesi zorunludur. Ancak meclis kapalı olduğundan antlaşma Saltanat Şûrası tarafından onaylanmıştır. Bu durum antlaşmaya yasal bir geçerlilik kazandırmamış, aksine hukuken geçersiz (ölü doğmuş) kalmasına yol açmıştır. Dolayısıyla Saltanat Şûrası onayının antlaşmaya hukuki geçerlilik kazandırdığı yönündeki değerlendirme söylenemez.

Adım Adım Çözüm

1
Kanun-i Esasi hükümlerinin incelenmesi
Anayasa'ya göre barış antlaşmalarının yürürlüğe girebilmesi için Mebusan Meclisi onayından geçmesi zorunludur.
Antlaşmanın anayasal geçerliliğini test etmek için mevcut hukuki çerçevenin sınırlarını belirlemek.
2
Saltanat Şûrası'nın yetkisinin analiz edilmesi
Saltanat Şûrası anayasal bir yasama organı olmayıp padişah başkanlığında toplanan olağanüstü bir danışma kuruludur.
Kurulun kararlarının yasama gücü taşıyıp taşımadığını ve meclis onayının yerini olup olamayacağını saptamak.
3
Antlaşmanın hukuki geçerliliğinin tespiti
Mebusan Meclisi kapalı olduğundan ve onay vermediğinden Sevr Antlaşması anayasal olarak geçersiz kalmış ve yürürlüğe girememiştir.
Padişahın katılımıyla Saltanat Şûrası'nın onay vermesinin antlaşmaya hukuki ve anayasal geçerlilik kazandırmayacağını belirlemek.

Anahtar Kavram

Sevr Antlaşması'nın hukuki geçersizliği ve Kanun-i Esasi ilişkisi
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla