Examkin

Soru

Zorluk: ZorSevr Antlaşması

İtilaf Devletleri temsilcisi ile TBMM Hükümeti yetkilisi arasında geçen bir diplomatik görüşmede şu konuşma gerçekleşmiştir:

İtilaf Temsilcisi: "Sevr Antlaşması, Osmanlı Devleti'nin resmi temsilcileri tarafından imzalanmıştır. Bu nedenle Ankara'daki hükümetin de bu antlaşma şartlarına uyması uluslararası hukukun bir gereğidir."

TBMM Yetkilisi: "Uluslararası hukuk, bir antlaşmanın geçerliliğini yalnızca imza atan kişilerin unvanlarına değil, o devletin iç hukukundaki anayasal onay mekanizmalarının tamamlanmış olmasına da bağlar. Ortada millet iradesini yansıtan ve onay veren bir yasama organı yoktur."

Bu diyalogda TBMM yetkilisinin, Sevr Antlaşması'nın hukuken geçersizliğini savunurken dayandığı temel gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Kanun-i Esasi'ye göre barış antlaşmalarının Meclis-i Mebusan'ın onayından geçtikten sonra yürürlüğe girebileceği kuralıCevap
  2. B
    1921 Anayasası'ndaki (Teşkilat-ı Esasiye) ulusal egemenlik ilkesinin, Saltanat Şûrası kararlarını geriye dönük olarak hukuken hükümsüz kılması
  3. C
    Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalandığı tarihten itibaren Osmanlı Hükümeti'nin tüm diplomatik yetkilerinin hukuken sona ermiş olması
  4. D
    Misak-ı Milli Beyannamesi'nin İtilaf Devletleri parlamento temsilcileri tarafından resmen onaylanmış olması
  5. E
    Sevr Antlaşması'nın ancak Lozan Barış Antlaşması'nın yürürlüğe girmesiyle birlikte hukuki geçerliliğini kaybetmiş olması

Cevap

Kanun-i Esasi'ye göre barış antlaşmalarının Meclis-i Mebusan'ın onayından geçtikten sonra yürürlüğe girebileceği kuralı
Sevr Antlaşması'nın imzalandığı dönemde yürürlükte olan Osmanlı anayasası (Kanun-i Esasi) gereğince, devlet adına imzalanan barış antlaşmalarının geçerli olabilmesi için Meclis-i Mebusan'ın onayından geçmesi yasal bir zorunluluktur. İtilaf Devletleri'nin İstanbul'u işgali sonrasında Mebusan Meclisi kapatıldığı için antlaşma onaylanamamış ve hukuken geçersiz kalmıştır. TBMM yetkilisi de konuşmasında tam olarak bu iç hukuk onay mekanizmasına ve yasama organının (meclisin) yokluğuna vurgu yapmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Diyalogda geçen 'iç hukukundaki anayasal onay mekanizmaları' ve 'yasama organı' ifadelerini analiz etmek.
TBMM yetkilisinin, antlaşmanın geçerliliğini devletin anayasal kurumlarının onayına bağladığı belirlenir.
Sorunun kökündeki hukuki argümanın neye dayandırıldığını tespit etmek için.
2
Dönemin yürürlükte olan anayasası olan Kanun-i Esasi'nin antlaşmalarla ilgili hükmünü hatırlamak.
Kanun-i Esasi'ye göre barış antlaşmalarının yürürlüğe girebilmesi için Meclis-i Mebusan tarafından onaylanması gerektiği bilgisine ulaşılır.
TBMM yetkilisinin bahsettiği anayasal onay organının Meclis-i Mebusan olduğunu doğrulamak için.
3
Sevr Antlaşması'nın imzalandığı tarihte (Ağustos 1920) Meclis-i Mebusan'ın durumunu değerlendirmek.
Meclis-i Mebusan'ın Mart 1920'de kapatıldığı ve antlaşmayı onaylayacak bir meclis bulunmadığı için Sevr'in hukuken geçersiz kaldığı sonucuna varılır.
Hukuki geçersizliğin temel nedenini netleştirmek için.

Anahtar Kavram

Sevr Antlaşması'nın Kanun-i Esasi gereğince Meclis-i Mebusan'ın onayından geçmediği için hukuken geçersiz (ölü doğmuş) olması.
Bu soruyu puanla

Konular

Sevr Antlaşması

Bu konudan daha fazla soru