Soru

Zorluk: ZorDoğu Sorunu ve Boğazlar Meselesi

XIX. yüzyılda Osmanlı Devleti'nin egemenlik hakları, toprak bütünlüğü ve Boğazlar üzerinde yaşanan diplomatik gelişmeler 'Doğu Sorunu' çerçevesinde şekillenmiştir.

Bu bağlamda gerçekleşen aşağıdaki olayları, kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralayınız.

  1. 1Avrupalı devletlerin Osmanlı topraklarının geleceğini ilk kez 'Doğu Sorunu' (Şark Meselesi) olarak adlandırması
  2. 2Hünkar İskelesi Antlaşması ile Boğazlar'ın ilk kez uluslararası bir diplomatik sorun hâline gelmesi
  3. 3Londra Boğazlar Sözleşmesi ile Boğazlar'ın çok taraflı uluslararası bir statü kazanması
  4. 4Paris Antlaşması ile Boğazlar'ın uluslararası statüsünün teyit edilip Karadeniz'in tarafsız hâle getirilmesi

Cevap

Doğu Sorunu ve Boğazlar konusundaki doğru kronolojik sıralama sırasıyla şöyledir: Viyana Kongresi'nde Doğu Sorunu kavramının ilk kez kullanılması (1815), Hünkar İskelesi Antlaşması ile Boğazlar Sorunu'nun ortaya çıkması (1833), Londra Boğazlar Sözleşmesi ile Boğazlar'ın uluslararası statü kazanması (1841) ve Paris Antlaşması ile Boğazlar'ın statüsünün teyit edilerek Karadeniz'in tarafsızlaştırılması (1856).
Verilen gelişmelerin doğru kronolojik sıralaması: Viyana Kongresi (1815) -> Hünkar İskelesi Antlaşması (1833) -> Londra Boğazlar Sözleşmesi (1841) -> Paris Antlaşması (1856) şeklindedir. Viyana Kongresi ile Osmanlı topraklarının paylaşımı ilk kez 'Doğu Sorunu' olarak adlandırılmış, Kavalalı sorununda Rus desteğini alan Hünkar İskelesi Antlaşması ile Boğazlar sorunu başlamış, Londra Sözleşmesi ile Boğazlar ilk kez uluslararası statü kazanmış, Paris Antlaşması ile de bu statü onaylanırken Karadeniz tarafsızlaştırılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Doğu Sorunu kavramının diplomaside ilk defa nerede ve ne zaman geçtiğini belirlemek.
Doğu Sorunu (Şark Meselesi) ifadesi ilk kez 1815 Viyana Kongresi'nde Rusya tarafından ortaya atılmıştır. Bu durum sıralamanın en başında yer almalıdır.
Soruda geçen en erken tarihli diplomatik gelişmeyi saptamak.
2
Boğazlar'ın tek taraflı bir antlaşmayla ilk kez uluslararası bir krize dönüşmesine zemin hazırlayan gelişmeyi bulmak.
Osmanlı Devleti'nin Mısır İsyanı karşısında Rusya ile imzaladığı 1833 Hünkar İskelesi Antlaşması, Boğazlar'ın bir sorun olarak Avrupa diplomasisinin gündemine girmesine yol açmıştır. Bu gelişme ikinci sırada yer almalıdır.
Boğazlar Meselesi'nin doğuşuna neden olan ikili antlaşmayı kronolojiye yerleştirmek.
3
Boğazlar'ın Osmanlı Devleti'nin tek taraflı kontrolünden çıkıp çok taraflı uluslararası bir rejime bağlandığı antlaşmayı tespit etmek.
Hünkar İskelesi Antlaşması'nın süresinin dolmasının ardından Avrupalı devletlerin katılımıyla imzalanan 1841 Londra Boğazlar Sözleşmesi ile Boğazlar uluslararası bir statüye kavuşmuştur. Bu gelişme üçüncü sırada yer almalıdır.
Boğazlar'ın uluslararası statüye geçiş aşamasını kronolojik olarak yerleştirmek.
4
Kırım Savaşı sonrası imzalanan ve Karadeniz ile Boğazlar'ın durumunu yeniden düzenleyen antlaşmayı belirlemek.
1856 Paris Antlaşması ile Karadeniz tarafsız hâle getirilmiş, Osmanlı Devleti ve Rusya'nın Karadeniz'de donanma bulundurması yasaklanmış ve Londra Sözleşmesi hükümleri teyit edilmiştir. Bu gelişme sıralamada en sonda yer almalıdır.
Kronolojiyi Kırım Savaşı sonrasındaki nihai diplomatik adımla tamamlamak.

Anahtar Kavram

Doğu Sorunu ve Boğazlar Meselesi kapsamındaki diplomatik gelişmelerin kronolojik analizi
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla