Soru

Zorluk: OrtaKişilik Kuramları

Kişilik psikolojisinde insan davranışının kökenlerini açıklamak amacıyla öne sürülen çeşitli kuramsal yaklaşımlar bulunmaktadır. Buna göre, aşağıda listelenen kişilik kuramları ile bu kuramların insan kişiliğini açıklarken temel aldığı temel argümanları eşleştiriniz.

  • Psikoanalitik KuramDavranışların gerisinde yatan temel güdülerin bilinçdışı süreçlerde yer aldığını, kişiliğin id, ego ve süperego arasındaki dinamik çatışmalarla şekillendiğini savunur.
  • Hümanistik (İnsancıl) Kuramİnsanın doğuştan gelen olumlu potansiyeline odaklanarak kişiliği, bireyin öznel deneyimleri, benlik tasarımı ve kendini gerçekleştirme eğilimi çerçevesinde ele alır.
  • Sosyal Bilişsel KuramKişiliğin gelişimini ve yapısını; bireysel özellikler, çevresel etkenler ve davranışlar arasındaki dinamik etkileşimi ifade eden "karşılıklı belirleyicilik" ilkesiyle açıklar.
  • Ayırıcı Özellik (Treyt) KuramıKişiliği oluşturan yapıları tanımlarken, bireyleri birbirinden ayıran görece kararlı, tutarlı ve sürekli olan davranış kalıplarını (ortak ve bireysel treytler) temel alır.

Cevap

Psikoanalitik Kuram ile bilinçdışı süreçleri ve id/ego/süperego dinamiklerini açıklayan ifade; Hümanistik Kuram ile insanın olumlu potansiyelini ve kendini gerçekleştirme eğilimini ele alan ifade; Sosyal Bilişsel Kuram ile karşılıklı belirleyicilik ilkesini vurgulayan ifade; Ayırıcı Özellik Kuramı ile kararlı davranış kalıplarını ve treytleri temel alan ifade eşleşmelidir.
Doğru eşleştirmede; bilinçdışı süreçler ile id, ego ve süperego dinamiklerini açıklayan ifade Psikoanalitik Kuram ile; insanın olumlu potansiyelini, öznel deneyimini ve kendini gerçekleştirme eğilimini vurgulayan ifade Hümanistik Kuram ile; birey, çevre ve davranışın karşılıklı etkileşimini (karşılıklı belirleyicilik) savunan ifade Sosyal Bilişsel Kuram ile; bireyleri ayıran kararlı davranış kalıplarını (treytler) temel alan ifade ise Ayırıcı Özellik Kuramı ile eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Kuramların ayırt edici anahtar kavramlarını belirleyin.
Psikoanalitik kuram için bilinçdışı ve id/ego/süperego; hümanistik kuram için öznel deneyim ve kendini gerçekleştirme; sosyal bilişsel kuram için karşılıklı belirleyicilik; ayırıcı özellik kuramı için ise kararlı davranış eğilimleri (treytler) belirleyici anahtar kavramlardır.
Her kuramın kendine has odak noktalarını bilmek doğru eşleştirmeyi yapmanın ilk adımıdır.
2
Sağ sütundaki tanımları anahtar kavramlarla karşılaştırın.
Bilinçdışı süreçlerin geçtiği tanım psikoanalitik kurama; kendini gerçekleştirmenin geçtiği tanım hümanistik kurama; karşılıklı belirleyiciliğin geçtiği tanım sosyal bilişsel kurama; treytlerin geçtiği tanım ise ayırıcı özellik kuramına yönlendirir.
Tanımlardaki bilimsel terminolojinin hangi kuramsal çerçeveye ait olduğunu saptamak hata yapmayı engeller.
3
Kuramlar ile tanımları nihai olarak eşleştirin.
Belirlenen kavramsal eşleşmeler sonucunda doğru çiftler oluşturulur.
Sorunun çözümünü tamamlamak için eşleşen kuram ve tanımlar bir araya getirilir.

Anahtar Kavram

Kişilik Kuramları
Bu soruyu puanla