Soru

Zorluk: OrtaKişilik Kuramları

Aşağıdaki sol sütunda verilen kişilik kuramlarını, sağ sütunda yer alan ve bu kuramların temel varsayımlarını örnekleyen durum açıklamalarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

  • Psikoanalitik KuramBireyin sergilediği öfke veya kaygı gibi tepkilerin temelinde, erken çocukluk döneminde anne-baba ile yaşanan ve toplumsal kurallar nedeniyle bilinçdışına itilen çatışmaların bulunduğunu öne süren kuram.
  • Hümanistik (İnsancıl) KuramBireyin yaşadığı psikolojik uyumsuzlukların kaynağında, çevrenin kabulünü kazanmak için oluşturduğu 'ideal benlik' ile kendi i��sel eğilimlerini yansıtan 'gerçek benlik' arasındaki uyuşmazlığın yattığını savunan açıklama.
  • Sosyal Bilişsel KuramBireyin yeni davranışlar kazanmasında gözlem ve model almayı vurgularken, aynı zamanda kişinin kendi yapabilme gücüne dair inancının (öz yeterlilik) ve çevreyle etkileşiminin kişiliği şekillendirdiğini belirten yaklaşım.
  • Ayırıcı Özellik (Treyt) KuramıBireyin davranışlarındaki zamana ve duruma bağlı tutarlılığı açıklamak amacıyla, onun yaşamı boyunca sergilediği içe dönüklük, sorumluluk veya nevrotiklik gibi görece değişmez ve kalıcı kişisel yapılara odaklanan kuram.

Cevap

Eşleştirme şu şekildedir: Psikoanalitik Kuram çocukluk döneminde bilinçdışına itilen çatışmalarla; Hümanistik Kuram ideal ve gerçek benlik arasındaki uyumsuzlukla; Sosyal Bilişsel Kuram öz yeterlilik, model alma ve çevre etkileşimiyle; Ayırıcı Özellik Kuramı ise kalıcı ve kararlı yapısal yönelimlerle eşleşir.
Doğru eşleştirmede her kuram kendi temel varsayımı ve kavramıyla eşleşmiştir. Psikoanalitik Kuram bilinçdışı çatışmaları ve bastırmayı temel alır. Hümanistik Kuram ideal benlik ile gerçek benlik tutarsızlığını vurgular. Sosyal Bilişsel Kuram öz yeterlilik ve model almayı öne çıkarır. Ayırıcı Özellik Kuramı ise kişiliği kalıcı ve görece değişmez treytlerle tanımlar.

Adım Adım Çözüm

1
Psikoanalitik Kuram'ın bilinçdışı süreçleri, savunma mekanizmalarını ve çocukluk yaşantılarını temel aldığı göz önünde bulundurularak sağ sütundaki uygun açıklama aranır.
Psikoanalitik Kuram ile çocukluk döneminde ebeveynle yaşanan ve bilinçdışına itilen çatışmaları ele alan açıklama eşleştirilir.
Psikoanalitik kuramın davranışların arkasındaki temel itici güç olarak bilinçdışını görmesidir.
2
Hümanistik Kuram'ın insan doğasını olumlu gören, kendini gerçekleştirme, gerçek benlik ve ideal benlik kavramlarını öne çıkaran yapısı değerlendirilir.
Hümanistik Kuram ile ideal benlik ve gerçek benlik arasındaki uyuşmazlıktan kaynaklanan uyumsuzlukları açıklayan ifade eşleştirilir.
Rogers'ın benlik kuramında kişilik uyumsuzluğunun temel nedeninin ideal ve gerçek benlik arasındaki tutarsızlık olmasıdır.
3
Sosyal Bilişsel Kuram'ın öğrenme süreçlerinde çevre, gözlem, model alma ve bireyin kendi kapasitesine olan inancını (öz yeterlilik) vurgulayan yapısı incelenir.
Sosyal Bilişsel Kuram ile model alma, öz yeterlilik ve çevreyle olan dinamik etkileşimi kişiliğin merkezine koyan açıklama eşleştirilir.
Bandura'nın kuramındaki karşılıklı belirleyicilik ve öz yeterlilik kavramlarının bu duruma doğrudan işaret etmesidir.
4
Ayırıcı Özellik (Treyt) Kuramı'nın bireyler arasındaki kalıcı, kararlı ve ayırt edici özelliklere odaklanan yapısı analiz edilir.
Ayırıcı Özellik Kuramı ile bireyin yaşamı boyunca sergilediği görece değişmez ve kalıcı kişisel yapılara (içe dönüklük, sorumluluk vb.) odaklanan açıklama eşleştirilir.
Allport, Eysenck ve Cattell gibi kuramcıların temsil ettiği bu yaklaşımın temel odağının kişiliğin yapısal ve kararlı treytleri (nitelikleri) olmasıdır.

Anahtar Kavram

Kişilik Kuramları
Bu soruyu puanla