Examkin

Soru

Zorluk: OrtaDivân-ı Hikmet

İslamiyet’in kabulüyle başlayan Geçiş Dönemi T��rk Edebiyatı ürünlerinde, hem eski Türk şiir geleneğine ait biçimsel unsurlar hem de yeni inancın getirdiği dinî ve ahlaki kabuller bir arada görülür. Bu sentezin ilk ve en önemli örneklerinden olan Divân-ı Hikmet ile ilgili:

I. Türk tasavvuf edebiyatındaki ilk dinî-tasavvufi şiirleri barındırması yönüyle Anadolu'da gelişecek olan 'ilahi' nazım türünün öncüsü kabul edilir.
II. Didaktik bir nitelik taşıyan eserde, İslamiyet'i yeni kabul eden Türk boylarına dinî kuralları öğretmek amaçlandığı için sanat kaygısı ikinci planda tutulmuştur.
III. Tamamen aruz ölçüsü ve beyit nazım birimiyle yazılan manzumelerde Hakaniye Türkçesinin yanında yoğun bir şekilde Arapça ve Farsça kelimelere yer verilmiştir.
IV. Yesevilik tarikatının kurucusu Hoca Ahmet Yesevi tarafından söylenen bu manzumelerde dervişliğin faziletleri, Peygamber sevgisi ve ahlaki öğütler işlenmiştir.

yargılarından hangileri yanlıştır?

  1. A
    Yalnız I
  2. Yalnız IIICevap
  3. C
    I ve II
  4. D
    II ve IV
  5. E
    III ve IV

Cevap

Divân-ı Hikmet'in tamamen aruz ölçüsü ve beyit nazım birimiyle yazıldığını savunan ifade yanlıştır; zira eserde hece ölçüsü ve dörtlük nazım birimiyle yazılmış manzumeler ağırlıktadır.
Üçüncü yargıda yer alan ifadenin yanlış olduğu seçenek doğrudur. Çünkü Divân-ı Hikmet, tamamen aruz ölçüsü ve beyit nazım birimiyle yazılmamış, aksine sade bir dille, hece ölçüsü ve dörtlük nazım birimi kullanılarak halkın anlayacağı tarzda hikmet adı verilen şiirlerle oluşturulmuştur. Bu durum eserin halk edebiyatı ve tekke edebiyatı geleneklerini etkilemesindeki en temel nedendir.

Adım Adım Çözüm

1
Öncüllerin teker teker incelenmesi
I, II ve IV numaralı öncüllerde verilen bilgilerin doğru olduğu; III numaralı öncülde ise yanlış bilgi içerildiği tespit edilir.
Divân-ı Hikmet'in hem biçim (hece-aruz, dörtlük-beyit bir arada) hem de içerik (didaktik tasavvuf, Ahmet Yesevi'nin öğretileri) özelliklerini değerlendirmek gerekir.
2
III numaralı öncülün biçim yönünden analiz edilmesi
Eserin 'tamamen aruz ölçüsü ve beyit nazım birimiyle' yazılmadığı, aksine halkın anlayabileceği sade bir dille, hece ölçüsüyle ve dörtlüklerle yazılan şiirlerin çoğunlukta olduğu belirlenir.
Geçiş Dönemi eserlerinin çift karakterli yapısı (eski Türkçe gelenekler ile yeni İslami biçimlerin bir arada kullanımı) göz önünde bulundurulmalıdır.

Anahtar Kavram

Divân-ı Hikmet'in biçimsel yapısı (hece ölçüsü ve dörtlüklerin ağırlıkta olması) ile içerik özellikleri.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Divân-ı Hikmet

Bu konudan daha fazla soru