Examkin

Soru

Zorluk: ZorTasavvufi Yollar ve Ekoller

İslam dünyasında ortaya çıkan tasavvufi ekoller; kendilerine özgü zikir yöntemleri, manevi eğitim metotları ve ritüelleriyle birbirlerinden ayrışırlar.

Bir araştırmacı, bu ekollerin pratiklerini karşılaştırdığı çalışmasında şu tespitlere yer vermiştir:

I. Nakşibendiyye ekolünde, toplu veya bireysel olarak yapılan zikirlerde çoğunlukla sesin yükseltilmemesi (hafi zikir) ilkesi benimsenmiş ve dilde başlayıp kalpte yoğunlaşan bir tefekkür yöntemi izlenmiştir.

II. Kadiriyye ekolünde, cehri (sesli) zikir ön plandadır ve bu ekolün seyr-i süluk sürecinde nefs-i emmareden başlayarak yedi nefis mertebesinin tezkiyesi hedeflenir.

III. Yeseviyye ekolünde zikir esnasında hançereden çıkarılan ve testere sesine benzeyen 'zikr-i erre' (testere zikri) yöntemi uygulanırken, Mevleviyye ekolünde ise musiki ve dualar eşliğinde yapılan 'semah' ritüeli manevi yükselişin sembolü olarak kabul edilmiştir.

Bu tespitlerden hangileri doğrudur?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    Yalnız II
  3. I ve IICevap
  4. D
    I ve III
  5. E
    II ve III

Cevap

Birinci ve ikinci öncülleri içeren seçenek doğrudur.
Nakşibendiyye ekolünde hafi (sessiz) zikir anlayışının bulunması ve Kadiriyye ekolünde cehri (sesli) zikir ile yedi nefis mertebesinin tezkiyesinin esas alınması doğru tespitlerdir. Üçüncü öncülde ise Mevleviyye ekolünün törensel uygulaması olan 'sema' yerine, Alevilik-Bektaşilik ekolünde uygulanan 'semah' ifadesine yer verilmiştir. Bu kavramsal hata nedeniyle üçüncü öncül elenir ve sadece birinci ile ikinci öncüllerin doğru olduğu seçeneğe ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Nakşibendiyye ekolünün zikir yönteminin doğruluğunun kontrol edilmesi.
Nakşibendiyye ekolünde hafi zikir (sessiz zikir) ve tefekkürün esas olduğu bilgisi doğrudur. Birinci öncül doğrulanır.
Ekolün ayırt edici zikir yönteminin doğruluğunu tespit etmek amacıyla bu adım gerçekleştirilir.
2
Kadiriyye ekolünün zikir ve manevi eğitim yönteminin doğruluğunun kontrol edilmesi.
Kadiriyye ekolünde cehri zikir (sesli zikir) yapıldığı ve yedi nefis basamağının arındırılmasının amaçlandığı bilgisi doğrudur. İkinci öncül doğrulanır.
Ekolün temel tasavvufi prensiplerini ve eğitim metodunu teyit etmek amacıyla bu adım gerçekleştirilir.
3
Yeseviyye ve Mevleviyye ekollerine ait ritüel tanımlarının analiz edilmesi.
Yeseviyye ekolündeki zikr-i erre bilgisi doğrudur fakat Mevleviyye'de yapılan ritüel 'semah' değil, 'sema' olarak adlandırılmalıdır. Semah ritüeli Alevilik-Bektaşilik ekolüne aittir. Bu sebeple üçüncü öncül yanlıştır.
Kavramların ait oldukları ekollerle uyumunu ve doğru eşleştiğini doğrulamak amacıyla bu adım gerçekleştirilir.

Anahtar Kavram

Tasavvufi Yolların Zikir Yöntemleri ve Ayırt Edici Ritüelleri
Bu soruyu puanla

Konular

Tasavvufi Yollar ve Ekoller

Bu konudan daha fazla soru