Soru

Zorluk: OrtaKüresel İklim Değişimi ve Doğal Sistemlere Etkileri

Küresel iklim değişimi sürecinde, karbon döngüsündeki yutak alanların (karbon depolayan ortamlar) zarar görmesi veya işlevini kaybetmesi, atmosfere karbon salınımını artırarak küresel ısınmayı daha da hızlandıran bir pozitif geri beslemeye yol açar.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi küresel iklim değişiminin etkisiyle karbon yutakların��n zayıflayarak atmosfere karbon salınımına yol açmasına örnek gösterilebilir?

  1. A
    Klorofilli yeşil bitkilerin fotosentez yoluyla atmosferdeki karbondioksiti (CO2CO_2) alıp organik maddelere dönüştürerek bünyelerinde depolaması
  2. Kutuplara yakın bölgelerde sıcaklıkların artmasıyla permafrost (donmuş toprak) alanlarının çözülerek bünyelerindeki organik karbonu karbondioksit (CO2CO_2) ve metan (CH4CH_4) gazı olarak atmosfere bırakmasıCevap
  3. C
    Küresel sıcaklık artışına bağlı olarak meydana gelen şiddetli depremler ve volkanik patlamalar sonucunda litosferdeki karbon gazlarının atmosfere yayılması
  4. D
    İklim kuşaklarındaki kaymalara bağlı olarak ekvatoral yağmur ormanlarının yerini savan biyomuna bırakması ve bu bölgedeki canlı çeşitliliğinin artması
  5. E
    Denizlerdeki fitoplanktonların kalsiyum karbonat kullanarak kabuk oluşturması ve ölümlerinin ardından bu kabukların deniz tabanında tortullaşması

Cevap

Kutuplara yakın bölgelerde sıcaklıkların artmasıyla permafrost (donmuş toprak) alanlarının çözülerek bünyelerindeki organik karbonu karbondioksit ve metan gazı olarak atmosfere bırakması
Kutuplara yakın alanlardaki permafrost (donmuş toprak) tabakası, donmuş hâldeki bitkisel ve hayvansal organik maddeleri bünyesinde barındırarak dünyanın en büyük karbon yutaklarından birini oluşturur. Küresel iklim değişimine bağlı olarak sıcaklıkların artması, bu toprakların çözülmesine ve mikroorganizmaların buradaki organik maddeleri hızla parçalayarak atmosfere karbondioksit ve metan gazı olarak salmasına neden olur. Bu durum, bir karbon yutağının zayıflayarak atmosfere karbon salınımı yapmasına doğrudan bir örnektir.

Adım Adım Çözüm

1
Karbon döngüsündeki yutak alanların ve salınım (kaynak) süreçlerinin rollerini belirlemek.
Yutak alanlar karbonu depolarken, salınım süreçleri karbonu atmosfere geri verir.
Soruda küresel iklim değişiminin etkisiyle bir karbon yutağının zayıflayıp atmosfere karbon salmasına neden olan durum sorulmaktadır.
2
Seçeneklerdeki olayların kökenlerini ve iklim değişimi ile ilişkilerini analiz etmek.
Permafrost toprakları çok büyük bir karbon yutağıdır. Sıcaklık artışı (iklim değişimi) bu toprakların erimesine ve içlerindeki karbonun atmosfere gaz olarak salınmasına yol açar. Deprem ve volkanizma gibi olaylar ise iklim değişimiyle tetiklenmeyen jeolojik süreçlerdir.
Öğrencinin iklimsel süreçler ile jeolojik süreçleri (deprem/volkanizma) ve karbon yutağı ile karbon tüketimi arasındaki farkı ayırt etmesi gerekir.
3
Doğru seçeneği belirlemek ve diğer seçeneklerdeki kavram yanılgılarını açıklamak.
Donmuş toprakların çözülmesi, küresel iklim değişiminin tetiklediği doğal bir yutak bozulması ve salınım sürecidir.
Bu süreç küresel ısınmayı daha da hızlandıran önemli bir pozitif geri besleme mekanizmasıdır.

Anahtar Kavram

Küresel iklim değişiminin karbon yutakları üzerindeki etkileri ve geri besleme mekanizmaları
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla