Examkin

Soru

Zorluk: OrtaNazım Biçimi ve Nazım Türü Kavramları

Aşağıdaki sol sütunda verilen klasik Türk şiiri örneklerini, sağ sütunda yer alan doğru nazım biçimi ve nazım türü eşleştirmeleriyle eşleştiriniz.

  • Kalktı göç eyledi Avşar elleri
    Ağır ağır giden eller bizimdir
    Arap atlar yakın eder ırağı
    Yüce dağdan aşan yollar bizimdir    Koşma (Nazım Biçimi) - Koçaklama (Nazım Türü)
  • Yâ Rab hemîşe lutfunu kıl reh-nümâ bana
    Gösterme ol tarîki ki gitmez sana bana    Gazel (Nazım Biçimi) - Münacat (Nazım Türü)
  • Bir safa bahşedelim şu dil-i nâ-şâda
    Gidelim serv-i revânım yürü Sa'd-âbâd'a    Şarkı (Nazım Biçimi) - Lirik/Şuhâne (Nazım Türü)
  • Güzel âşık cevrimizi
    Çekemezsin demedim mi
    Bu bir rıza lokmasıdır
    Yiyemezsin demedim mi    Semai (Nazım Biçimi) - Nefes (Nazım Türü)

Cevap

Birinci parça Koşma - Koçaklama ile, ikinci parça Gazel - Münacat ile, üçüncü parça Şarkı - Lirik/Şuhâne ile, dördüncü parça ise Semai - Nefes ile eşleşmektedir.
Doğru eşleştirmede şiirlerin yapısal ve tematik özellikleri tam uyum gösterir: Yiğitlik temalı 11'li dörtlük Koşma-Koçaklama ile, Allah'a yakarış temalı beyit Gazel-Münacat ile, nakaratlı ve aşk temalı bent Şarkı-Lirik/Şuhâne ile, dini-tasavvufi içerikli 8'li dörtlük ise Semai-Nefes ile eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Hece ölçüsü ve kafiye şeması gibi biçimsel özellikleri tespit etmek
Birinci şiir 11'li hece ölçüsüyle yazılmış bir dörtlük (koşma); ikinci şiir beyitlerle ve aa kafiye düzeniyle kurulmuş bir parça (gazel); üçüncü şiir nakaratlı ve bent yapılı bir dize grubu (şarkı); dördüncü şiir ise 8'li hece ölçüsüyle yazılmış bir dörtlük (semai) olarak belirlenir.
Nazım biçiminin belirlenmesi, şiirin dış yapı özelliklerinin analiz edilmesine bağlıdır.
2
Şiirlerin işledikleri temaları ve konuları incelemek
Birinci şiirde yiğitlik/savaş (koçaklama); ikinci şiirde Allah'a sığınma/yakarış (münacat); üçüncü şiirde dünyevi aşk ve eğlence (lirik/şuhâne); dördüncü şiirde tasavvufi öğreti (nefes) temaları tespit edilir.
Nazım türünün belirlenmesi, şiirin konu ve içerik özelliklerinin çözümlenmesini gerektirir.
3
Nazım biçimi ve nazım türü eşleştirmelerini bir araya getirerek doğru çiftleri oluşturmak
Birinci şiir Koşma-Koçaklama, ikinci şiir Gazel-Münacat, üçüncü şiir Şarkı-Lirik/Şuhâne ve dördüncü şiir Semai-Nefes ile eşleşir.
Elde edilen biçim ve tür bilgilerinin doğru çiftler halinde birleştirilmesi gerekmektedir.

Anahtar Kavram

Nazım biçimi (şekil özellikleri) ile nazım türünün (içerik/konu özellikleri) birbirinden ayrılması ve klasik Türk edebiyatı ile halk edebiyatındaki örneklerin doğru tanımlanması.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Nazım Biçimi ve Nazım Türü Kavramları

Bu konudan daha fazla soru