Examkin

Soru

Zorluk: ZorKüresel ve Bölgesel Ölçekteki Örgütler

Küresel ve bölgesel ölçekteki örgütlerin etki alanları (küresel/bölgesel), kuruluş amaçları (siyasi, askeri, ekonomik vb.) ve Türkiye'nin bu örgütlerle olan ilişkileri (kurucu üye, sonradan üye veya üye olmayan) farklılık göstermektedir. Buna göre, sol sütunda verilen uluslararası örgütleri sağ sütunda verilen ölçek, işlev ve Türkiye'nin üyelik durumunu belirten açıklamalarla doğru şekilde eşleştiriniz.

  • Birleşmiş Milletler (BM)Küresel ölçekli ve siyasi nitelikte olup Türkiye'nin kurucu üye olarak yer aldığı örgüt
  • Karadeniz Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (KEİ)Bölgesel ölçekli ve ekonomik nitelikte olup Türkiye'nin kurucu üye olarak yer aldığı örgüt
  • Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO)Küresel ölçekli ve askeri nitelikte olup Türkiye'nin sonradan üye olduğu örgüt
  • Avrupa Birliği (AB)Bölgesel ölçekli ve çok fonksiyonlu olup Türkiye'nin üye olmadığı örgüt

Cevap

Birleşmiş Milletler (BM) - Küresel ölçekli ve siyasi nitelikte olup Türkiye'nin kurucu üye olarak yer aldığı örgüt; Karadeniz Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (KEİ) - Bölgesel ölçekli ve ekonomik nitelikte olup Türkiye'nin kurucu üye olarak yer aldığı örgüt; Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) - Küresel ölçekli ve askeri nitelikte olup Türkiye'nin sonradan üye olduğu örgüt; Avrupa Birliği (AB) - Bölgesel ölçekli ve çok fonksiyonlu olup Türkiye'nin üye olmadığı örgüt.
Uluslararası örgütlerin ölçek ve faaliyet alanları ile Türkiye'nin bu örgütlerle olan ilişkisi eşleştirildiğinde; Birleşmiş Milletler küresel-siyasi-kurucu üye, Karadeniz Ekonomik İşbirliği Teşkilatı bölgesel-ekonomik-kurucu üye, Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü küresel-askeri-sonradan üye ve Avrupa Birliği bölgesel-çok fonksiyonlu-üye olmayan örgüt tanımlarıyla tam olarak eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Birleşmiş Milletler (BM) örgütünün etki alanı, kuruluş amacı ve Türkiye'nin durumunu analiz ediniz.
Birleşmiş Milletler, dünya genelinde barışı korumayı amaçlayan küresel ölçekli siyasi bir örgüttür. Türkiye bu örgütün kurucu üyelerindendir. Dolayısıyla bu örgüt birinci açıklama ile eşleşir.
Örgütün kuruluşu (1945), küresel etki alanı ve Türkiye'nin kuruculuğu eşleştirmeyi doğrular.
2
Karadeniz Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (KEİ) örgütünün coğrafi sınırları, kuruluş amacı ve Türkiye'nin ilişkisini değerlendiriniz.
KEİ, Karadeniz havzası ülkeleriyle sınırlı bölgesel bir örgüttür. Ana faaliyet alanı ekonomidir. Türkiye bu teşkilatın kurulmasına öncülük eden kurucu üyedir. Bu nedenle ikinci açıklama ile eşleşir.
Coğrafi sınırlılığı (bölgesel), odak noktası (ekonomi) ve Türkiye'nin kuruculuğu doğru eşleştirmeyi sağlar.
3
Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) yapısını ve Türkiye'nin üyelik sürecini inceleyiniz.
NATO, üye ülkelerin kolektif savunmasını amaçlayan küresel ölçekli askeri bir örgüttür. Türkiye bu örgüte kurucu olarak değil, 1952 yılında Kore Savaşı sonrasındaki süreçte üye olmuştur. Dolayısıyla üçüncü açıklama ile eşleşir.
Askeri savunma amacı ve 1952'de sonradan üye olunması bu eşleşmeyi kesinleştirir.
4
Avrupa Birliği (AB) yapısını ve Türkiye'nin ilişkisini kontrol ediniz.
Avrupa Birliği, ekonomik ve siyasi entegrasyonu hedefleyen bölgesel ölçekli, çok fonksiyonlu bir yapıdır. Türkiye bu örgüte üye değildir (aday ülkedir). Bu nedenle dördüncü açıklama ile eşleşir.
Avrupa ölçeğindeki bölgesel yapısı, çok boyutlu entegrasyonu ve Türkiye'nin üye olmaması eşleşmeyi doğrular.

Anahtar Kavram

Uluslararası örgütlerin ölçek, faaliyet alanları ve Türkiye ile üyelik ilişkileri yönünden sınıflandırılması.
Bu soruyu puanla

Konular

Küresel ve Bölgesel Ölçekteki Örgütler

Bu konudan daha fazla soru