Soru

Zorluk: ZorKüresel ve Bölgesel Ölçekteki Örgütler

Küresel ve bölgesel örgütlerin etki alanları; kuruluş amaçları, üye ülkelerin coğrafi dağılışı ve sınırları gibi faktörlere göre değişkenlik gösterir. Türkiye, coğrafi konumu ve tarihi bağları doğrultusunda bu örgütlerle farklı düzeylerde ilişkiler geliştirmiştir.

Aşağıdaki tabloda bazı uluslararası örgütlerin ölçeği, ana faaliyet alanı ve Türkiye ile olan ilişkisine dair bilgiler numaralandırılarak boş bırakılmıştır:

ÖrgütÖlçeğiAna Faaliyet AlanıTürkiye ile İlişkisi
D-8 (Gelişmekte Olan Sekiz Ülke)IEkonomikKurucu Üye
Şanghay İşbirliği Teşkilatı (ŞİÖ)BölgeselIIIII
İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT)KüreselSiyasiIV

Buna göre, tabloda numaralandırılarak boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

  1. A
    I: Bölgesel; II: Siyasi ve Askerî; III: Sonradan üye; IV: Kurucu üye
  2. B
    I: Küresel; II: Ekonomik; III: Üye değil (Diyalog ortağı); IV: Sonradan üye
  3. I: Küresel; II: Siyasi ve Askerî; III: Üye değil (Diyalog ortağı); IV: Kurucu üyeCevap
  4. D
    I: Bölgesel; II: Ekonomik; III: Kurucu üye; IV: Üye değil
  5. E
    I: Küresel; II: Siyasi ve Askerî; III: Sonradan üye; IV: Üye değil

Cevap

I numara yerine 'Küresel', II numara yerine 'Siyasi ve Askerî', III numara yerine 'Üye değil (Diyalog ortağı)', IV numara yerine ise 'Kurucu üye' ifadelerinin getirildiği seçenek doğrudur.
Doğru seçenekte belirtildiği üzere, D-8 örgütü üye ülkelerin coğrafi konumları nedeniyle küresel ölçeklidir; Şanghay İşbirliği Teşkilatı siyasi ve askerî iş birliği amacı taşır ve Türkiye bu örgütün üyesi değil, yalnızca diyalog ortağıdır; İslam İşbirliği Teşkilatı ise Türkiye'nin kurucu üye olduğu küresel bir örgüttür.

Adım Adım Çözüm

1
D-8 örgütünün ölçeğini belirlemek.
D-8 üyesi ülkeler (Türkiye, İran, Pakistan, Bangladeş, Malezya, Endonezya, Mısır, Nijerya) Asya ve Afrika kıtalarına yayıldığı için örgütün ölçeği 'Küresel'dir.
Örgütün sınırları tek bir coğrafi bölgeyle sınırlı değildir.
2
Şanghay İşbirliği Teşkilatı'nın ana faaliyet alanını belirlemek.
Teşkilat, ilk olarak sınır güvenliği ve askeri iş birliği amacıyla kurulduğundan ana faaliyet alanı 'Siyasi ve Askerî'dir.
Üye ülkeler arasındaki güvenlik ve siyasi iş birliğini temsil eder.
3
Türkiye'nin Şanghay İşbirliği Teşkilatı ile ilişkisini belirlemek.
Türkiye bu teşkilata üye değildir, 2012 yılından itibaren 'Diyalog Ortağı' statüsündedir.
Teşkilatın karar organlarında yer almaz ancak görüşmelere katılır.
4
Türkiye'nin İslam İşbirliği Teşkilatı ile olan ilişkisini belirlemek.
Türkiye, 1969 yılında kurulan bu örgütün kurucu üyeleri arasında yer almaktadır.
Örgütün kuruluş senedine ilk imza atan ülkelerdendir.

Anahtar Kavram

Küresel ve bölgesel örgütlerin sınıflandırılması ile Türkiye'nin bu örgütlerdeki üyelik statüsü ve rolleri.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla