Examkin

Soru

Zorluk: Zorİlk Çağ Medeniyet Havzaları ve Siyasi Güç Merkezleri

İlk Çağ medeniyetlerinde siyasi yapılar ile egemenliğin meşrulaştırılması arasındaki ilişkiyi inceleyen bir tarihçi, şu bilimsel tespitlerde bulunmuştur:

- Sümerlerde şehir devletlerinin başındaki yöneticiler (patesi/ensi), kendilerini tanrının yeryüzündeki temsilcisi veya rahibi (rahip-kral) olarak tanımlamışlardır.
- Mısır’da hükümdarlar (firavun), tanrının yeryüzündeki vekili olmanın ötesinde, doğrudan tanrının kendisi (tanrı-kral) olarak kabul edilmiş ve mutlak bir otoriteye sahip olmuşlardır.
- Hititlerde ise kralların yetkileri soylulardan oluşan Pankuş Meclisi tarafından denetlenebilmiş ve kral eşi kraliçe (Tavananna) devlet yönetiminde resmi yetkilerle söz sahibi olmuştur.

Bu tespitlerden hareketle İlk Çağ medeniyet havzalarındaki siyasi güç ve yönetim yapılarıyla ilgili;

I. Coğrafi koşullardaki farklılıklar, yönetim sistemlerinin teokratikleşme derecesini belirleyen tek unsurdur.
II. Hititlerin yönetim yapısı, Mezopotamya ve Mısır’daki monarşilere kıyasla mutlakiyetçi karakteri sınırlandıran kurumsal mekanizmalar içermektedir.
III. Sümer ve Mısır medeniyetlerinde egemenliğin kaynağı din ile ilişkilendirilmiş olsa da yöneticilerin meşruiyet derecesi ve siyasi otoritelerinin sınırları farklılık göstermektedir.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    Yalnız II
  3. C
    I ve II
  4. II ve IIICevap
  5. E
    I, II ve III

Cevap

Hitit yönetimindeki kurumsal sınırlamaları ve Mezopotamya ile Mısır egemenlik anlayışlarındaki güç sınırlarını ifade eden II ve III numaralı yargılara ulaşılabilir.
Hitit yönetimindeki Pankuş Meclisi ve Kraliçe'nin (Tavananna) siyasi rolleri, mutlak kraliyet yetkilerini dengeleyen ve sınırlayan kurumsal mekanizmalar olup Mezopotamya ve Mısır'a göre mutlakiyetçiliği hafifletmektedir. Sümerler ile Mısır'da egemenlik dine dayandırılsa da Sümer krallarının tanrının yeryüzündeki vekili (rahip-kral) sayılması ile Mısır firavunlarının doğrudan tanrı (tanrı-kral) sayılması, hükümdarların meşruiyet derecesi ve güçlerinin sınırları bakımından farklılaştığını göstermektedir. Bu nedenle ulaşılabilecek yargılar II ve III'tür.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci öncülün analiz edilmesi.
Öncülde teokratikleşme derecesini belirleyen tek unsurun coğrafi koşullar olduğu belirtilmiştir. Ancak verilen bilimsel tespitlerde coğrafi koşullara dair bir bilgi olmadığı gibi, tarihsel olarak da teokrasiyi etkileyen tek unsur coğrafya değildir. Dolayısıyla bu yargıya ulaşılamaz.
Soru kökündeki bilgilere dayanarak çıkarım yapabilmek için öncelikle yanlış veya eksik önermeleri elemektir.
2
İkinci öncülün analiz edilmesi.
Hititlerdeki Pankuş Meclisi ve Kraliçe'nin (Tavananna) yönetimdeki yetkileri, mutlak kraliyet yetkilerini sınırlayan kurumsal yapılardır. Bu durum, Mezopotamya ve Mısır'daki mutlak monarşilere göre yetkinin daha fazla paylaşıldığını gösterir. Dolayısıyla bu yargıya ulaşılabilir.
Hitit yönetim yapısının Mezopotamya ve Mısır ile olan temel farkını saptamak için.
3
Üçünc�� öncülün analiz edilmesi.
Sümerlerin yöneticilerini 'tanrının yeryüzündeki temsilcisi/rahibi', Mısır'ın ise hükümdarlarını 'doğrudan tanrının kendisi' kabul etmesi, her ikisinde de egemenliğin dine dayandığını ancak yöneticinin siyasi meşruiyet seviyesinin ve mutlak gücünün derecesinin (temsilci vs. tanrı) farklı olduğunu gösterir. Dolayısıyla bu yargıya ulaşılabilir.
Teokratik yönetimlerin kendi içindeki kavramsal ve siyasi güç farklarını ayırt etmek için.
4
Ulaşılan yargıların birleştirilmesi.
Sadece II ve III numaralı yargılara ulaşılabileceği tespit edilir.
Analiz edilen adımların sonucunda doğru seçeneğe ulaşmak için.

Anahtar Kavram

İlk Çağ medeniyet havzalarındaki siyasi yapıların yönetim biçimleri, egemenlik kaynakları ve meşruiyet araçları.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

İlk Çağ Medeniyet Havzaları ve Siyasi Güç Merkezleri

Bu konudan daha fazla soru