Examkin

Soru

Zorluk: OrtaSırat-ı Müstakim

Fâtıha Suresi’nin 6 ve 7. ayetlerinde mealen; *"Bizi doğru yola (sırat-ı müstakime) ilet; kendilerine nimet verdiklerinin yoluna, gazaba uğramışlarınkine ve sapmışlarınkine değil."* buyrulmaktadır. İslam ahlak alimleri bu ayeti tefsir ederken; sırat-ı müstakimin ahlaki hayattaki karşılığının 'itidal' (denge/orta yol) olduğunu, bu dengeden sapmanın ise 'ifrat' (aşırılık) ve 'tefrit' (yetersizlik/gevşeklik) kavramlarıyla ifade edildiğini belirtmişlerdir.

Bu bağlamda ahlak dersinde hazırlanan aşağıdaki tabloda, ahlaki erdemler ile bunların ifrat ve tefrit durumları eşleştirilmek istenmiştir:

Öğrenciİfrat (Aşırılık)İtidal (Sırat-ı Müstakim)Tefrit (Gevşeklik)
AyşeKorkaklıkŞecaat (Cesaret)Saldırganlık
MehmetSavurganlıkCömertlikCimrilik
FatmaAhmaklıkHikmetKurnazlık
AliİffetHazzın peşinden koşma (Fücur)Duygusuzluk
HüseyinZulümHaksızlığa boyun eğmeAdalet

Buna göre, tablodaki öğrencilerden hangisinin yaptığı eşleştirme, sırat-ı müstakimin öngördüğü denge durumunu ve bu dengeden sapmaları doğru göstermektedir?

  1. A
    Ayşe
  2. MehmetCevap
  3. C
    Fatma
  4. D
    Ali
  5. E
    Hüseyin

Cevap

Mehmet'in yaptığı cömertlik erdemi eşleştirmesi doğrudur.
Mehmet'in cömertlik erdemine ilişkin yaptığı eşleştirme tamamen doğrudur. İslam ahlakında cömertlik, malı ve imkanları yerli yerince harcayarak orta yolu (itidal) bulmaktır. Bu davranışta aşırı gidip saçıp savurmak ifrat (savurganlık), malı esirgeyip hiç vermemek ise tefrit (cimrilik) olarak adlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Ayet ve ahlaki kavramlar arasındaki bağ kurulur.
Sırat-ı müstakimin Fatiha Suresi bağlamında ifrat ve tefritten uzak, dengeli bir orta yol (itidal) olduğu tespit edilir.
Soruda istenen doğru ahlaki denge (itidal) ile aşırı uçların (ifrat ve tefrit) doğru eşleştirilmesini bulmaktır.
2
Öğrencilerin tabloda yaptıkları eşleştirmeler tek tek incelenir.
Mehmet dışındaki tüm öğrencilerin ya kavramların yerlerini karıştırdığı ya da erdemleri yanlış konumlandırdığı görülür.
Her bir seçeneğin ahlak felsefesindeki doğru karşılığını analiz etmek doğru cevaba ulaşmayı sağlar.
3
Cömertlik kavramının ifrat ve tefrit uçları değerlendirilir.
Cömertlik (itidal/orta yol), savurganlık (ifrat/aşırı harcama) ve cimrilik (tefrit/hiç harcamama) dengesinin tam ortasında yer alır.
Mehmet'in yaptığı eşleştirmenin tam anlamıyla doğru ve tutarlı olduğunu teyit etmek için bu analiz gereklidir.

Anahtar Kavram

Sırat-ı Müstakim ve Ahlaki İtidal
Bu soruyu puanla

Konular

Sırat-ı Müstakim

Bu konudan daha fazla soru