Soru

Zorluk: OrtaAnonim Halk Edebiyatı Nazım Biçimleri ve Türleri

Bahçelerde mor meni
Verem ettin sen beni
Ya sen gel bana katlan
Ya ben alayım seni

Nenni de nenni bebek
Uyu da büyü bebek

Bu dizelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    Anonim halk edebiyatının çocukları uyutmak amacıyla söylenen bir nazım türüne örnektir.
  2. B
    Dörtlük kısmının kafiye şeması mani tipi uyak (aaxaaaxa) düzenindedir.
  3. İçerik ve yapı özellikleri dikkate alındığında İslamiyet öncesi Türk edebiyatındaki 'sagu' türünün halk edebiyatındaki karşılığıdır.Cevap
  4. D
    Şiirin tüm dizeleri hece ölçüsünün 8'li kalıbıyla oluşturulmuştur.
  5. E
    Son iki dize, eserin ezgili söylenmesini sağlayan nakarat (bağlantı) kısmını oluşturmaktadır.

Cevap

İçerik ve yapı özellikleri dikkate alındığında İslamiyet öncesi Türk edebiyatındaki 'sagu' türünün halk edebiyatındaki karşılığı olduğunu iddia eden seçenek yanlıştır.
Verilen ninninin İslamiyet öncesi Türk edebiyatındaki sagu türünün karşılığı olduğunu iddia eden ifade yanlıştır. Sagu, ölen kişilerin ardından duyulan acıyı anlatan bir yas şiiridir ve bunun halk edebiyatındaki tam karşılığı ağıttır. Bebekleri uyutmak amacıyla söylenen ninni türünün sagu ile hem içerik hem de işlev açısından hiçbir ilgisi bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen şiirin şekil ve içerik özelliklerini inceleyerek türünü belirlemek.
Şiirde geçen 'Nenni de nenni bebek' ifadesi ve genel olarak bebeği uyutma amacı taşıması, bu şiirin anonim halk edebiyatı nazım türlerinden olan 'ninni' olduğunu göstermektedir.
Şiirin türünü doğru tespit etmek, şıklarda yapılan tanımlamaların doğruluğunu denetlemek için gereklidir.
2
Şiirin dörtlük kısmındaki kafiye şemasını ve hece ölçüsünü analiz etmek.
'mor meni (a) - sen beni (a) - bana katlan (x) - alayım seni (a)' dizilişiyle aaxaaaxa mani tipi uyak düzeni ve tüm dizelerde 8'li hece ölçüsü (88'li hece kalıbı) tespit edilmiştir.
Şiirin biçimsel özelliklerine yönelik şıkların doğruluğunu test etmek.
3
İslamiyet öncesi Türk edebiyatındaki 'sagu' türünün halk edebiyatındaki karşılığını değerlendirmek.
Sagu, ölen bir kişinin ardından duyulan acıyı dile getiren yuğ törenlerinde söylenen yas şiiridir ve halk edebiyatındaki karşılığı 'ağıt'tır; ninninin sagu ile bir ilgisi yoktur.
Halk edebiyatı nazım türlerinin İslamiyet öncesindeki ve Divan edebiyatındaki karşılıklarını doğru bilerek yanlış olan seçeneği ayırt etmek.

Anahtar Kavram

Anonim Halk Edebiyatı Nazım Türleri ve Karşılıkları
Bu soruyu puanla