Soru

Zorluk: OrtaDivan Edebiyatının Genel Özellikleri ve Kaynakları

Divan edebiyatı; Arap ve Fars edebiyatlarının etkisiyle şekillenmiş, kendine özgü estetik kuralları ve kaynakları olan köklü bir edebi gelenektir. Bu edebi gelenek ve onun genel özellikleri göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdakilerden hangisi Divan edebiyatı için söylenemez?

  1. A
    Şiirlerde bireysel duygu ve düşünceler; gül, bülbül, şem, pervane gibi klasikleşmiş mazmunlar aracılığıyla soyut bir düzlemde dile getirilmiştir.
  2. B
    Arap ve Fars edebiyatından alınan mesnevi, gazel, kaside gibi nazım biçimleri Türk şiirinin yapısal çerçevesini oluşturmuştur.
  3. Toplumsal aksaklıkları düzeltmek amacıyla hak, adalet ve hürriyet gibi kavramları odağa alarak edebi eseri halkı eğitmede bir araç olarak görmüşlerdir.Cevap
  4. D
    Dinî-tasavvufi inanışlar, Kur'an ve hadis kıssaları ile İran mitolojisine ait kahramanlar şiirlerin temel kültürel kaynakları arasında yer almıştır.
  5. E
    Aruz ölçüsüyle yazılan şiirlerde beyit bütünlüğü esas alınmış, konunun tamamına yayılması yerine her beyitte anlamın tamamlanması ilkesi benimsenmiştir.

Cevap

Toplumsal aksaklıkları düzeltmek amacıyla hak, adalet ve hürriyet gibi kavramları odağa alarak edebi eseri halkı eğitmede bir araç olarak görmüşlerdir.
Toplumsal aksaklıkları düzeltmeyi, hak, adalet ve hürriyet gibi kavramları odağa almayı hedefleyen ve edebi eseri halkı eğitmede bir araç olarak gören anlayış, Divan edebiyatına değil Tanzimat I. Dönem edebiyatına aittir. Divan edebiyatı soyut, estetik kaygısı yüksek ve bireysel temalı bir edebiyattır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerde yer alan edebi özellikleri dönemlerin zihniyetleriyle karşılaştırmak
Gül ve bülbül gibi mazmunların kullanılması, aruz ölçüsü, beyit bütünlüğü (parça güzelliği), Arap-Fars edebiyatı kaynaklı nazım biçimleri ve dinî-mitolojik kaynaklar Divan edebiyatının temel taşlarıdır.
Soruda istenen, Divan edebiyatına ait olmayan özelliğin belirlenmesidir.
2
Edebi eserin halkı eğitme aracı olarak görülmesi ve hak, adalet, hürriyet kavramlarının işlenmesini değerlendirmek
Edebi eserin toplumsal fayda amacıyla kullanılması ve hak, adalet, hürriyet gibi kavramların edebiyata girmesi Şinasi, Namık Kemal gibi sanatçıların öncülük ettiği Tanzimat I. Dönem edebiyatının belirgin özelliğidir.
Divan edebiyatının bireysel, soyut ve 'sanat sanat içindir' ilkesine dayanan yapısıyla bu toplumsal ve faydacı anlayış çelişir.

Anahtar Kavram

Divan Edebiyatının Genel Özellikleri ve Kaynakları
Bu soruyu puanla