Examkin

Soru

Zorluk: OrtaNazım Biçimi ve Nazım Türü Kavramları

Aşağıdaki sol sütunda verilen klasik Türk edebiyatı ve Türk halk edebiyatı şiir par��alarını, sağ sütunda yer alan doğru nazım biçimi ve nazım türü eşleştirmeleriyle eşleştiriniz.

  • Beni candan usandırdı cefâdan yâr usanmaz mı
    Felekler yandı âhımdan murâdım şem'i yanmaz mı    Nazım Biçimi: Gazel / Nazım Türü: Âşıkane (Lirik)
  • Ala gözlü benli dilber
    Koma beni yâda doğru
    Altın kemerin olayım
    Dola beni bele doğru    Nazım Biçimi: Semai / Nazım Türü: Güzelleme
  • Benden selâm olsun Bolu beyine
    Arta dursun heyetimiz ünümüz
    Tüfek icat oldu mertlik bozuldu
    Eğri kılıç kında paslanmalıdır    Nazım Biçimi: Koşma / Nazım Türü: Koçaklama
  • Şol cennetin ırmakları
    Akar Allah deyu deyu
    Çıkmış İslam bülbülleri
    Öter Allah deyu deyu    Nazım Biçimi: Semai / Nazım Türü: İlahi

Cevap

İlk parça Gazel (Âşıkane), ikinci parça Semai (Güzelleme), üçüncü parça Koşma (Koçaklama) ve dördüncü parça Semai (İlahi) şeklinde eşleşir.
Doğru eşleştirme şiirlerin hem yapısal (nazım biçimi) hem de konusal (nazım türü) özelliklerinin saptanmasıyla bulunur. Birinci parça aruzlu bir gazel (âşıkane), ikinci parça 8'li heceyle güzelleme (semai), üçüncü parça 11'li heceyle koçaklama (koşma), dördüncü parça ise 8'li heceyle ilahi (semai) olarak eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Şiir parçalarının ölçü (aruz veya hece sayısı) ve kafiye şeması gibi yapısal özelliklerini inceleyerek nazım biçimlerini belirleyin.
Birinci parça aruz ölçüsüyle gazel; ikinci parça 8'li heceyle semai; üçüncü parça 11'li heceyle koşma; dördüncü parça 8'li heceyle semaidir.
Nazım biçimi, şiirin hece sayısı, ölçüsü ve uyak örgüsü gibi biçimsel/dış özelliklerine göre saptanır.
2
Şiir parçalarının işledikleri temaları (aşk, kahramanlık, güzellik, dini konular) saptayarak nazım türlerini belirleyin.
Birinci parça sevgili ve aşk acısı (âşıkane); ikinci parça sevgiliye övgü (güzelleme); üçüncü parça savaş ve yiğitlik (koçaklama); dördüncü parça dini/tasavvufi öz (ilahi) temalıdır.
Nazım türü, şiirin konusuna ve temasına göre belirlenen içeriksel sınıflandırmadır.
3
Saptanan nazım biçimi ve nazım türü özelliklerini bir araya getirerek doğru eşleştirmeleri yapın.
Birinci parça birinci seçenekle, ikinci parça ikinci seçenekle, üçüncü parça üçüncü seçenekle ve dördüncü parça dördüncü seçenekle eşleşir.
Elde edilen yapısal ve tematik veriler, doğru nazım biçimi-türü eşleşmelerini tam olarak doğrular.

Anahtar Kavram

Şiirin biçimsel özelliklerine göre 'nazım biçimi' (gazel, koşma, semai vb.), konusuna göre ise 'nazım türü' (güzelleme, koçaklama, ilahi, methiye vb.) olarak sınıflandırılması.
Bu soruyu puanla

Konular

Nazım Biçimi ve Nazım Türü Kavramları

Bu konudan daha fazla soru