Aşağıdaki tabloda üç farklı ülkenin bazı demografik göstergeleri verilmiştir: | Ülkeler | Kaba Doğum Oranı (‰) | Kaba Ölüm Oranı (‰) | 65 Yaş Üstü Nüfus Oranı (%) | Nüfus İki Katına Katlanma Süresi (Yıl) | Ortanca Yaş | | :--- | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | | **X Ülkesi** | 8{}2 | 9{}8 |

X ülkesi, nüfus dinamizmini korumak ve iş gücü açığını engellemek için doğum oranlarını artırıcı; Y ülkesi ise kalkınma hızının nüfus artış hızının gerisinde kalmasını önlemek için doğum oranlarını azaltıcı politikalar izlemelidir.

Aşağıdaki tabloda üç farklı ülkenin bazı demografik göstergeleri verilmiştir: | Ülkeler | … — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi)

Aşağıdaki tabloda üç farklı ülkenin bazı demografik göstergeleri verilmiştir:

Ülkeler	Kaba Doğum Oranı (‰)	Kaba Ölüm Oranı (‰)	$65$ Yaş Üstü Nüfus Oranı (%)	Nüfus İki Katına Katlanma Süresi (Yıl)	Ortanca Yaş
X Ülkesi	$8{}2$	$9{}8$	$19{}5$	Yok (Nüfus azalıyor)	$46{}8$
Y Ülkesi	$38{}5$	$12{}4$	$3{}1$	$26$	$18{}2$
Z Ülkesi	$16{}4$	$6{}2$	$8{}5$	$68$	$31{}5$

Bu ülkelerin demografik özellikleri ve uyguladıkları veya uygulamaları gereken nüfus politikalarıyla ilgili olarak aşağıda yapılan değerlendirmelerden hangisi kesinlikle do��rudur?

X ülkesi, nüfus dinamizmini korumak ve iş gücü açığını engellemek için doğum oranlarını artırıcı; Y ülkesi ise kalkınma hızının nüfus artış hızının gerisinde kalmasını önlemek için doğum oranlarını azaltıcı politikalar izlemelidir.Cevap
B
X ülkesinin kaba ölüm oranının Y ülkesine yakın olması, X ülkesindeki sağlık hizmetlerinin ve yaşam standartlarının Y ülkesi ile benzer düzeyde gelişmemiş olduğunu gösterir.
C
Y ülkesinde nüfusun iki katına katlanma süresinin kısa olması, demografik yatırımlara ayrılan bütçe payını azaltarak ülkenin ekonomik büyümesini hızlandırıcı bir etki yapacaktır.
D
Z ülkesi, gelişmişlik düzeyi en yüksek ülke olduğu için yalnızca nüfusun niteliğini (eğitim, sağlık vb.) iyileştirmeyi hedeflerken niceliksel bir nüfus politikası uygulamaktan kaçınmaktadır.
E
Her üç ülkenin de kaba doğum ve ölüm oranları arasındaki farklar dikkate alındığında, gelecekte toplam nüfus miktarı en fazla artacak olan ülke X ülkesidir.

Cevap

X ülkesinin nüfus dinamizmini korumak için doğum oranlarını artırıcı; Y ülkesinin ise kalkınma hızını korumak için doğum oranlarını azaltıcı politikalar izlemesi gerektiği yönündeki değerlendirme doğrudur.

X ülkesinin demografik verileri incelendiğinde yaşlanan ve nüfusu azalan bir ülke olduğu (ortanca yaş

46{}8

, kaba ölüm oranı kaba doğum oranından fazla) görülür. Bu nedenle iş gücü açığını engellemek ve nüfusun dinamizmini korumak için doğum oranlarını artırıcı bir politika izlemelidir. Y ülkesi ise çok yüksek doğum oranına (

38{}5\%

) ve son derece kısa bir nüfus katlanma süresine (

26

yıl) sahiptir. Bu durum kalkınma hızını olumsuz etkileyeceği için Y ülkesinin doğum oranlarını azaltıcı politikalar uygulaması gerekir. Bu durum doğru seçenekteki ifadeyle tam olarak uyuşmaktadır.

Adım Adım Çözüm

Tablodaki demografik göstergelerin analiz edilmesi

X ülkesinde ölüm oranının doğum oranından yüksek olduğu, yaşlı nüfus oranının (

19{}5\%

) ve ortanca yaşın (

46{}8

) çok yüksek olduğu tespit edilir. Y ülkesinde doğum oranının çok yüksek, yaşlı nüfusun az (

3{}1\%

) ve ortanca yaşın çok düşük (

18{}2

) olduğu görülür. Z ülkesinin ise bu iki değer arasında dengeli bir geçiş sürecinde olduğu saptanır.

Ülkelerin yaş yapılarını ve demografik süreçlerini anlamak, ihtiyaç duydukları politikaları belirlemek için ilk şarttır.

Ülkelerin demografik durumlarına göre politika ihtiyaçlarının eşleştirilmesi

X ülkesinin dinamizmini korumak için nüfus artış hızını artırması; Y ülkesinin ise aşırı hızlı nüfus büyümesini kontrol altına almak için nüfus artış hızını azaltması gerektiği belirlenir.

Demografik özellikler ile ülkelerin sosyal ve ekonomik hedefleri arasındaki dengenin kurulması gerekir.

Seçeneklerdeki yanılgıların elenmesi

Kaba ölüm oranının yüksek olmasını gelişmemişliğe bağlayan, katlanma süresinin kısalığını kalkınma için olumlu gören ve Z ülkesini en gelişmiş kabul eden çeldiriciler elenir.

Soruda yer alan yaygın demografik kavram yanılgılarını ayırt etmek doğru cevaba ulaşmayı sağlar.

Anahtar Kavram

Demografik göstergelerin ülkelerin gelişmişlik düzeyleri ve uyguladıkları nüfus politikalarıyla ilişkisi

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru