Soru

Zorluk: Ortaİlk Çağ Medeniyet Havzaları ve Siyasi Güç Merkezleri

İlk Çağ'da Mezopotamya'da Sümerler 'site' adı verilen şehir devletleri halinde örgütlenmiş ve her şehrin başında 'patesi' veya 'ensi' denilen rahip-krallar bulunmuştur. Mısır'da ise firavunlar kendilerini tanrı ilan ederek ülkeyi mutlak ve merkeziyetçi bir yapıyla yönetmişlerdir. Anadolu'da Hititler ise önceleri bağımsız beyliklerin birleşmesiyle feodal bir federasyon görünüm��ndeyken, zamanla merkezden atanan valilerle merkezi krallığa dönüşmüşlerdir.

Bu bilgilere göre, İlk Çağ uygarlıklarının siyasi yapılarıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

  1. A
    İlk Çağ uygarlıklarında monarşik, teokratik ve federal olmak üzere farklı siyasi örgütlenme modelleri görülmüştür.
  2. B
    Siyasi otoritenin meşrulaştırılmasında dinî unsurlar ve din adamı-kral kimliği önemli bir araç olarak kullanılmıştır.
  3. C
    Hitit yönetim yapısı, yerel güç odaklarının varlığından merkeziyetçi bir yönetim anlayışına doğru evrilmiştir.
  4. Sümerlerin şehir devletleri halinde örgütlenmesi, rahip-kralların liderliğinde tüm Mezopotamya'da kalıcı bir siyasi birliğin sağlandığını kanıtlar.Cevap
  5. E
    Mısır medeniyetinde firavunun tanrısal niteliği, krallık otoritesinin sorgulanamaz ve mutlak bir güç olmasını sağlamıştır.

Cevap

Sümerlerin şehir devletleri halinde örgütlenmesinin tüm Mezopotamya'da kalıcı bir siyasi birliğin sağlandığını kanıtladığı yargısına ula��ılamaz.
Şehir devletleri (site) örgütlenmesi, doğası gereği merkezi bir birliğin olmadığını ve her kentin kendi bağımsız siyasi iradesine sahip olduğunu gösterir. Sümerlerdeki rahip-kral liderliği kendi yerel kent devletleriyle sınırlı olup, tüm Mezopotamya coğrafyasında kalıcı ve bütüncül bir siyasi birliğin varlığını kanıtlamaz. Bu nedenle şehir devletleri yapılanmasının siyasi birliği kanıtladığı tezi yanlıştır ve ulaşılamaz olan yargıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki Sümer siyasi yapısını analiz etmek
Sümerlerin site adı verilen şehir devletleri halinde örg��tlendiği ve rahip-krallar tarafından yönetildiği tespit edilir.
Şehir devletleri yapısının, bütüncül ve tek merkezli bir devlet modelinden ayrılan yönünü belirlemek gerekir.
2
Şehir devletleri yapılanması ile siyasi birlik ilişkisini değerlendirmek
Her kentin kendi bağımsız yönetimine sahip olmasının, siyasi birliğin bulunmadığının kanıtı olduğu sonucuna ulaşılır.
Merkeziyetçi devlet modeli ile bölünmüş siyasi yapıların farkını ayırt etmek sorunun çözümünde esastır.
3
Tarihsel verileri seçeneklerle karşılaştırarak hatalı çıkarımı saptamak
Sümerlerde tüm Mezopotamya'ya hâkim tek bir merkezi birliğin kurulduğuna dair ifadenin yanlış olduğu belirlenir.
Mezopotamya'da ilk kez siyasi birliği kuran gücün Sümerler değil, Akadlar olduğu bilgisiyle de bu yargının ulaşılamaz olduğu doğrulanır.

Anahtar Kavram

İlk Çağ medeniyetlerinde şehir devletleri (site) yapılanmasının siyasi birliğin yokluğuna işaret etmesi
Bu soruyu puanla