Examkin

Soru

Zorluk: Zor17. ve 18. Yüzyıl Divan Edebiyatı Şairleri

Aşağıda XVII. ve XVIII. yüzyıl divan şiirinin farklı üslup ve yönelimlerini temsil eden iki beyit verilmiştir:

I. Beyit:
*Bağ-ı dehrin hem hazânın hem bahârın görmüşüz*
*Biz neşâtın da gamın da rûzgârın görmüşüz*

II. Beyit:
*Gülelim oynayalım kâm alalım dünyâdan*
*Mâ'-i Tesnîm içelim çeşme-i nev-peydâdan*

Bu beyitler ve temsil ettikleri edebî anlayışlar ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    I. beyit, divan şiirinde düşünceyi, ahlaki öğütleri ve toplumsal tecrübeleri ön plana çıkaran XVII. yüzyıl şairi Nâbî'ye ait olup 'hikemî tarz'ın (hakîmane şiir) özelliklerini yansıtır.
  2. B
    II. beyit, XVIII. yüzyılın Lale Devri havasını, dünyevi eğlenceyi ve beşerî aşkı şiire yansıtan Nedîm'e ait olup şairin rindane ve şuhane edasını ortaya koyar.
  3. C
    I. beyitte geçen 'bağ-ı dehr' (dünya bahçesi) gibi soyut ve felsefi tamlamalar ile II. beyitteki 'çeşme-i nev-peydâ' (yeni yapılmış çeşme) gibi somut ögeler, şairlerin şiir dünyalarındaki gerçeklik algısının farkını gösterir.
  4. I. beyit, XVII. yüzyılın tasavvufi derinliğini ve kapalılığını savunan Sebk-i Hindi akımının; II. beyit ise aynı yüzyılda dilde sadeleşmeyi ve yerli unsurları savunan Türkî-i Basit akımının ilk örneklerindendir.Cevap
  5. E
    Her iki beyit de aruz ölçüsüyle yazılmış olmakla birlikte, II. beyitte günlük konuşma dilinin kıvraklığı ve İstanbul Türkçesinin söyleyiş özellikleri daha belirgindir.

Cevap

I. beyitin Sebk-i Hindi akımının, II. beyitin ise Türkî-i Basit akımının örneği olduğunu iddia eden yargı yanlıştır. Doğrusu sırasıyla Hikemî tarz ve Mahallileşme akımı olmalıdır.
Doğru cevap olarak belirlenen yargı yanlıştır çünkü I. beyit Nâbî'ye ait olup 'Hikemî tarz' (didaktik şiir) örneğidir; II. beyit ise Nedîm'e ait olup 18. yüzyıldaki 'Mahallileşme akımı'nın temsilcisidir. Türkî-i Basit akımı ise 15. ve 16. yüzyıllarda ortaya çıkmış çok daha eski bir yönelimdir ve bu beyitlerle ilgisi yoktur.

Adım Adım Çözüm

1
Beyitlerin üslup ve içerik özelliklerini belirleme.
I. beyitte dünya hayatının geçici yönü ve tecrübeler didaktik (öğretici) bir dille ele alınmıştır. II. beyitte ise dünyadan zevk alma, eğlenme ve beşerî unsurlar neşeli bir dille işlenmiştir.
Soruda verilen beyitlerin hangi şairlere ve edebi akımlara ait olduğunu saptamak için ilk adım olarak beyitlerin içerik ve üslup analizinin yapılması gerekir.
2
Beyitlerin ait olduğu şairleri ve yüzyılları tespit etme.
I. beyit XVII. yüzyıl şairi Nâbî'ye aittir (Hikemî tarz). II. beyit ise XVIII. yüzyıl şairi Nedîm'e aittir (Mahallileşme akımı, Lale Devri).
Seçeneklerde sunulan edebi akım ve yüzyıl bilgilerinin doğruluğunu kontrol edebilmek için şairlerin kronolojisini ve akımlarını bilmek gerekir.
3
Seçeneklerdeki yargıları analiz ederek yanlış olanı belirleme.
I. beyit için Sebk-i Hindi, II. beyit için Türkî-i Basit nitelemesi yapan ve her ikisinin de aynı yüzyılda olduğunu savunan yargı tamamen yanlıştır.
Divan edebiyatı akımlarının ve şairlerin yüzyıllarının doğru eşleştirilip eşleştirilmediğini saptayarak yanlış olan seçeneği bulmak hedeflenmiştir.

Anahtar Kavram

17. ve 18. Yüzyıl Divan Şairleri, Akımları ve Üslup Özellikleri
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

17. ve 18. Yüzyıl Divan Edebiyatı Şairleri

Bu konudan daha fazla soru