Soru

Zorluk: OrtaDivan Edebiyatı Nazım Şekilleri - Dörtlük ve Bentlerle Kurulanlar

Divan edebiyatında dörtlük ve bentlerle kurulan nazım şekilleri hakkında araştırma yapan bir öğrenci, hazırladığı çalışma kartlarında şu bilgilere yer vermiştir:

I. Genellikle 3-7 bentten oluşan, bestelenmek amacıyla yazılan bu nazım şeklinin üçüncü dizesine meyan, her bendin sonunda tekrarlanan dizesine ise nakarat denir.
II. Fars edebiyatından Türk edebiyatına geçen, tek dörtlükten oluşan bu nazım şeklinin kendine has 24 özel aruz kalıbı bulunur.
III. Halk edebiyatındaki maninin etkisiyle şekillendiği düşünülen, tek dörtlükten oluşan ve aruzun yalnızca tek bir kalıbıyla (fâilâtün fâilâtün fâilün) yazılan, Türklerin divan şiirine kazandırdığı bir nazım şeklidir.

Bu çalışma kartlarında özellikleri verilen nazım şekilleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Murabba - Rubai - Şarkı
  2. B
    Şarkı - Tuyuğ - Rubai
  3. Şarkı - Rubai - TuyuğCevap
  4. D
    Murabba - Tuyuğ - Rubai
  5. E
    Şarkı - Rubai - Murabba

Cevap

Şarkı - Rubai - Tuyuğ sırasını içeren seçenek do��rudur.
Doğru cevap olan seçenekteki sıralama, çalışma kartlarında verilen bilgileri eksiksiz karşılamaktadır. Birinci karttaki meyan ve nakarat terimleri şarkı nazım şeklinin kurucu unsurlarıdır. İkinci karttaki 24 farklı aruz kalıbı rubainin en belirleyici yapısal özelliğidir. Üçüncü karttaki mani tipi kafiyeleniş ve aruzun sadece 'fâilâtün fâilâtün fâilün' kalıbının kullanılması ise Türklerin divan şiirine kazandırdığı tuyuğ nazım şeklini ifade etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci çalışma kartındaki meyan ve nakarat kavramlarının hangi nazım şekline ait olduğunu belirleyin.
Bu kavramlar bestelenmek amacıyla yazılan şarkı nazım şeklinin belirleyici unsurlarıdır. Dolayısıyla ilk nazım şekli şarkıdır.
Şarkıların üçüncü dizesine meyan, her bendin sonunda tekrarlanan dizelerine ise nakarat denir.
2
İkinci çalışma kartındaki Fars edebiyatı kökenli ve 24 özel aruz kalıbı bulunan tek dörtlükten oluşan nazım şeklini tespit edin.
Bu özellikler divan edebiyatındaki rubai nazım şekline aittir.
Rubai, aruzun kendine özgü 24 kalıbıyla yazılır ve tek dörtlükten oluşur.
3
Üçüncü çalışma kartındaki Türklerin kazandırdığı, aruzun tek kalıbıyla yazılan tek dörtlükten oluşan nazım şeklini tespit edin.
Bu özellikler tuyuğ nazım şeklini tanımlamaktadır.
Tuyuğ, Türklerin divan şiirine kazandırdığı ve sadece 'fâilâtün fâilâtün fâilün' kalıbıyla yazılan tek dörtlükten oluşan bir nazım şeklidir.

Anahtar Kavram

Divan edebiyatında dörtlük ve bentlerle kurulan nazım şekillerinin (şarkı, rubai, tuyuğ, murabba) biçimsel, kökensel ve yapısal özellikleri.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla