Klasik Türk edebiyatında dörtlükler ve bentlerle kurulan nazım şekillerinin yapısal, kökensel ve içeriksel özellikleri birbirinden farklılık gösterir.
Buna göre, bent ve dörtlüklerle kurulan divan şiiri nazım şekilleriyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?
- ABentlerle kurulan uzun nazım şekillerinden terkibibentte bentleri birbirine bağlayan vasıta beyti her bendin sonunda değişirken terciibentte vasıta beyti hiç değişmeden aynen tekrarlanır.
- BDörder dizelik bentlerden oluşan murabba; felsefi, dini ve didaktik konuları işleyebilir ve şarkıdan farklı olarak meyan dize ve nakarat gibi yapısal birimler içermez.
- Türklerin divan şiirine kazandırdığı tuyuğ; tıpkı rubai gibi yirmi dört farklı aruz kalıbıyla yazılabilen, aaba kafiye şemasına sahip ve çoğunlukla Azeri ile Çağatay sahasında yaygın olan tek dörtlükten oluşmuş bir nazım şeklidir.Cevap
- DFars edebiyatı kökenli olan rubai; kendine has yirmi dört özel aruz kalıbıyla yazılan, mahlassız ve genellikle felsefi, tasavvufi ya da rindane konuları işleyen tek dörtlükten oluşmuş bir nazım şeklidir.
- EDivan edebiyatına Türkler tarafından kazandırılan şarkı, halk şiirindeki türkünün etkisiyle ortaya çıkmış olup bestelenmek amacıyla yazılan ve dörtlük sayısı genellikle üç ila beş arasında değişen bir nazım şeklidir.
Cevap
Türklerin divan şiirine kazandırdığı tuyuğun rubai gibi yirmi dört farklı aruz kalıbıyla yazıldığını belirten ifade yanlıştır; çünkü tuyuğ sadece aruzun tek bir kalıbıyla yazılır.
Türklerin divan edebiyatına kazandırdığı tuyuğ nazım şekli, rubai gibi yirmi dört farklı aruz kalıbıyla değil, yalnızca aruzun 'Fâilâtün Fâilâtün Fâilün' kalıbıyla yazılır. Bu sebeple tuyuğun rubai gibi çok sayıda kalıpla yazılabildiğini iddia eden ifade hatalıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Tuyuğ ve Rubai Arasındaki Aruz Kalıbı Farkı